Serikali imewataka wadau wanaosimamia programu ya mikopo kwa kampuni changa za TEHAMA kuhakikisha Sh bilioni tano zilizotengwa kuwawezesha vijana zinatumika kwa ufanisi na kuleta matokeo yanayoweza kupimika.
Waziri wa Mawasiliano na Teknolojia ya Habari, Angellah Kairuki, ametoa wito huo hivi karibuni jijini Dodoma wakati akizindua programu inayolenga kuongeza uwezo wa kampuni changa kupata mitaji kwa ajili ya kukuza biashara na ubunifu.
Kairuki alisema utekelezaji wa programu hiyo unapaswa kuangalia zaidi matokeo yatakayopatikana kwa wanufaika, ikiwemo ukuaji wa kampuni, uundaji wa ajira, ongezeko la mauzo na mapato, upanuzi wa masoko pamoja na urejeshaji wa mikopo.
Alisema mikopo hiyo itatolewa kwa makundi matatu kulingana na mahitaji ya biashara. Kiwango cha kwanza ni kuanzia Sh milioni moja hadi Sh milioni 25, cha pili ni zaidi ya Sh milioni 25 hadi Sh milioni 100, na kiwango cha juu ni zaidi ya Sh milioni 100 hadi Sh milioni 500.
Katika hatua nyingine, Kairuki aliitaka Tume ya TEHAMA kukamilisha mwongozo utakaowezesha kampuni changa za TEHAMA kushiriki katika zabuni za Serikali na kuuwasilisha kwa Mamlaka ya Udhibiti wa Ununuzi wa Umma (PPRA) kwa hatua zinazofuata.
Aidha, aliziagiza Wizara, Tume ya TEHAMA na Benki ya Azania kuweka mfumo maalumu wa kufuatilia matokeo ya programu hiyo, ikiwemo maendeleo ya kampuni zitakazonufaika na namna zitakavyotumia fedha hizo.
Kwa upande wa kampuni zinazolengwa, Waziri huyo amewataka wabunifu kujisajili kupitia Mfumo wa Jamii Hunt, ambao umetajwa kuwa njia rasmi ya utambuzi na uwasilishaji wa maombi ya programu hiyo.
Pia, amewataka wabunifu kuangalia uwezekano wa kuunda umoja rasmi kwa kuzingatia sheria na taratibu, akisema hatua hiyo inaweza kurahisisha uwakilishi wao na kusaidia kutambua changamoto pamoja na mahitaji yao.
Kairuki alisisitiza umuhimu wa kuwepo kwa mpango wa kutoa elimu kwa umma ili kampuni changa na wabunifu waelewe vigezo vya kupata mikopo, namna ya kuomba, wajibu wa wanufaika na manufaa yanayotarajiwa kutokana na programu hiyo.
Alisema wanufaika wanapaswa kutumia fedha hizo kwa madhumuni yaliyokusudiwa, kukuza biashara zao na kutafuta masoko ya ndani na nje ya Tanzania ili kuongeza mchango wa kampuni changa katika sekta ya TEHAMA.
Mkurugenzi Mtendaji wa Benki ya Azania, Dkt. Esther Mang’enya, alisema benki hiyo itashirikiana na Wizara katika kufanya tathmini na kutoa mikopo kwa kampuni zitakazokidhi vigezo vilivyowekwa.
Alisema pamoja na fedha, kampuni zitakazonufaika zitapatiwa pia ujuzi kuhusu usimamizi wa fedha, utunzaji wa kumbukumbu na uandaaji wa mipango ya biashara, hatua inayolenga kusaidia kujenga kampuni zenye uwezo wa kukua, kuendelea na kuzalisha ajira.
Naye Mkurugenzi Mtendaji wa Chama cha Waanzilishi wa Biashara Bunifu Tanzania (TSA), Zahoro Muhaji, ambaye pia alizungumza kwa niaba ya chama hicho upande wa Zanzibar, aliwataka wanufaika kutumia mikopo hiyo kwa malengo yaliyokusudiwa na kuhakikisha inarejeshwa ili kuwawezesha wabunifu wengine kunufaika.
Alisema matumizi yenye tija na urejeshaji wa mikopo ni miongoni mwa mambo yatakayosaidia kujenga uaminifu na kuwezesha fursa zaidi za uwekezaji katika sekta ya TEHAMA.
Asubuhi inaanza kama kawaida. Mtu anaamka, anaoga, anakunywa chai na kujiandaa kwenda kazini. Kwa nje, kila kitu kinaonekana sawa.
Lakini ndani ya mwili wake kunaweza kuwa kunaendelea jambo ambalo hajui. Huenda ni shinikizo la damu, kisukari au ugonjwa mwingine sugu ambao bado haujaonyesha dalili kubwa.
Anaendelea na maisha yake ya kila siku, siku moja baada ya nyingine.
Hii ndiyo sehemu ya kutisha kuhusu magonjwa yasiyoambukiza. Mara nyingi hayaji kwa kishindo. Hayana mlipuko unaoonekana wala taharuki inayowafanya watu kukimbilia mitaani. Huja taratibu, wakati mwingine bila dalili, hadi madhara yake yanapoanza kuonekana.
Na Afrika inaanza kuhisi uzito wa tishio hilo.
Kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani (WHO), magonjwa yasiyoambukiza yalichangia asilimia 37 ya vifo katika Kanda ya Afrika mwaka 2019, kutoka asilimia 24 mwaka 2000. Takribani asilimia 64 ya vifo hivyo vilitokea kabla ya mtu kufikisha umri wa miaka 70.
Hizi si namba tu.
Nyuma ya kila asilimia kuna mtu. Kuna familia inayoweza kumpoteza mzazi, mtoto anayehitaji matibabu ya muda mrefu au mfanyakazi anayelazimika kupunguza shughuli zake kutokana na ugonjwa.
Magonjwa kama saratani, kisukari, magonjwa ya moyo na magonjwa sugu ya mfumo wa upumuaji yanaweza kuhitaji matibabu na ufuatiliaji wa muda mrefu.
Kwa baadhi ya wagonjwa, safari ya afya si ya wiki moja wala mwezi mmoja; inaweza kuwa safari ya miaka na miaka.
Ugonjwa Unapokuja Kimya
Changamoto nyingine ni kwamba baadhi ya magonjwa haya yanaweza kuendelea bila dalili zinazoonekana wazi. Mtu anaweza kuendelea kufanya kazi, kulea familia na kushiriki shughuli za kila siku bila kujua kuwa afya yake iko hatarini.
Ndiyo maana uchunguzi wa mapema na wa mara kwa mara una umuhimu mkubwa. Tatizo linapogunduliwa mapema, mgonjwa anaweza kuanza matibabu na ufuatiliaji kabla hali haijawa mbaya zaidi.
Lakini kwa mtu anayeishi mbali na kituo cha afya chenye huduma zinazohitajika, hata kupata uchunguzi huo kunaweza kuwa changamoto.
Hapo ndipo umbali unapoanza kuwa sehemu ya tatizo.
Mjadala wa Kusogeza Huduma Karibu na Wananchi
Mjadala huo ulipewa uzito wakati Dar es Salaam ilipokuwa mwenyeji wa Mkutano wa Tatu wa Kimataifa wa PEN-Plus Barani Afrika, uliofanyika Juni 23 hadi 25, 2026.
Mkutano huo uliwaleta pamoja wataalamu wa afya, watunga sera na wadau mbalimbali kujadili namna ya kuimarisha huduma kwa watu wenye magonjwa yasiyoambukiza sugu na makali.
Katika mjadala huo, Prof. Mohamed Yakub Janabi, Mkurugenzi wa Kanda wa WHO kwa Afrika, alisisitiza kwamba mjadala wa afya haupaswi kuishia kwenye majengo na fedha pekee.
“Afya si kuhusu majengo wala bajeti. Ni kuhusu watu. Ni kuhusu utu, na ni kuhusu haki,” alisema Prof. Janabi.
Kauli hiyo inaweka sura ya mwanadamu katikati ya mjadala ambao mara nyingi hujaa takwimu, sera na mipango.
Kwa sababu mwisho wa siku, lengo la kujenga hospitali, kununua vifaa au kuongeza bajeti si majengo yenyewe. Ni kuhakikisha mtu anayehitaji huduma anaweza kuipata.
Hilo ndilo wazo linalosukumwa na mkakati wa PEN-Plus—kusogeza huduma za magonjwa sugu na makali kutoka kutegemea hospitali kubwa pekee na kuziimarisha katika vituo vya ngazi za chini, hasa maeneo ya vijijini na yaliyo mbali na huduma za rufaa.
Hospitali Inapokuwa Mbali
Fikiria mgonjwa anayeishi eneo la mbali na hospitali kubwa.
Anahitaji kipimo. Anahitaji dawa. Anahitaji kumuona daktari tena. Na baada ya wiki au mwezi, anahitaji kurudi kwa ufuatiliaji.
Kwa mtu wa mjini, safari hiyo inaweza kuonekana kuwa ya kawaida. Kwa mwingine, inaweza kumaanisha kutumia siku nzima kusafiri, kugharamia usafiri na chakula akiwa njiani, na wakati mwingine kulipia malazi.
Ndiyo maana upatikanaji wa huduma hauwezi kupimwa kwa kuuliza tu kama hospitali ipo.
Swali muhimu zaidi ni: Je, mgonjwa anaweza kuifikia?
Mkutano wa PEN-Plus ulisisitiza umuhimu wa utambuzi wa mapema, uchunguzi, matibabu na huduma za muda mrefu katika ngazi mbalimbali za mfumo wa afya, kwa msisitizo wa huduma za msingi na vituo vya kwanza vya rufaa.
Mapambano Hayaanzii Hospitalini
Lakini hadithi ya magonjwa yasiyoambukiza haiishii hospitalini.
Inaweza kuanzia kwenye kile kilicho kwenye sahani ya mtu. Inaweza kuhusishwa na kutofanya mazoezi, matumizi ya tumbaku na pombe, pamoja na vihatarishi vingine vya kiafya.
Hivyo, wakati hospitali zinaendelea kuhudumia wagonjwa wanaohitaji matibabu, jamii nayo ina nafasi muhimu katika kuzuia baadhi ya magonjwa hayo.
Elimu ya afya, uchunguzi wa mara kwa mara na kugundua ugonjwa mapema vinaweza kumsaidia mtu kuchukua hatua kabla tatizo halijawa kubwa.
Kwa hiyo, mapambano dhidi ya magonjwa yasiyoambukiza yana sura mbili: kumsaidia yule ambaye tayari ni mgonjwa na kuzuia wengine wasifike katika hatua hiyo.
Tishio Lisilo na Kelele
Magonjwa yasiyoambukiza yanaendelea kubadilisha sura ya changamoto za afya barani Afrika. Hayahitaji tu dawa na madaktari. Yanahitaji mifumo inayomfikia mwananchi, taarifa sahihi za afya na huduma zinazopatikana kwa wakati.
Na pengine hapo ndipo maana ya maneno ya Prof. Janabi inapokuwa wazi zaidi.
Afya si majengo pekee. Si bajeti pekee.
Ni mtu anayesubiri huduma. Ni familia inayohitaji mzazi wake awe na afya. Ni mgonjwa anayehitaji dawa bila kusafiri mamia ya kilomita. Na ni jamii inayohitaji kujua tatizo kabla halijawa kubwa.
Kwa sababu magonjwa haya yanaweza kuja bila kelele.
Lakini athari zake zinaweza kusikika katika maisha ya mtu, familia yake na jamii nzima.
Jeshi la Polisi Mkoa wa Mbeya limewakamata Razaki Makolo na Luka Dotto, wakazi wa Mabatini, Wilaya ya Chunya, kwa tuhuma za kumuua Sira John (20) kwa kumchoma kwa kitu chenye ncha kali sehemu mbalimbali za mwili.
Kwa mujibu wa taarifa ya Kamanda wa Polisi Mkoa wa Mbeya, SACP Benjamin Kuzaga, tukio hilo lilitokea Septemba 30, 2026, katika Kitongoji cha Mabatini, Kata ya Chokaa, baada ya marehemu na watuhumiwa kudaiwa kunywa pombe pamoja na kisha kutokea ugomvi.
Inadaiwa kuwa baada ya kuondoka katika kilabu hicho, Sira alikutana na watuhumiwa akiwa njiani kuelekea kambini alipokuwa akifanyia kazi. Watuhumiwa hao wanadaiwa kumvizia na kumchoma sehemu mbalimbali za mwili, hali iliyosababisha kifo chake.
Kamanda Kuzaga amesema Polisi, kupitia Kikosi Maalum cha Kupambana na Mauaji, ilifanya ufuatiliaji na kufanikiwa kuwakamata watuhumiwa hao.
Katika misako na operesheni zilizofanyika mwezi Septemba, Polisi pia iliwakamata watuhumiwa 29 waliokuwa na jumla ya kilo 13.816 za bangi, watuhumiwa wanane waliokuwa na lita 90 za gongo, watuhumiwa 15 waliokuwa na bidhaa za magendo zenye thamani ya Sh milioni 3.3, pamoja na mtuhumiwa mmoja aliyekuwa na silaha aina ya gobore bila kibali.
Simu iliyovunjika, kompyuta iliyopitwa na wakati au televisheni iliyokaa kwa miaka kadhaa bila kutumika inaweza kuonekana kama kifaa kisicho na thamani tena. Lakini katika uchumi unaotegemea teknolojia kwa kasi inayoongezeka, vifaa hivyo vinaweza kuwa chanzo cha biashara, ujuzi na ajira kupitia ukarabati, matumizi mapya, ukusanyaji na uchakataji.
Kwa Tanzania, ambako simu na vifaa vya mawasiliano ni sehemu ya shughuli za kila siku za wananchi na biashara, changamoto ya taka za kielektroniki haiishii kwenye namna ya kuviondoa vifaa vilivyochakaa. Swali kubwa ni namna ya kugeuza sehemu ya vifaa hivyo kuwa rasilimali inayoweza kuleta kipato huku ikilinda afya na mazingira.
Baadhi ya vifaa vinaweza kurekebishwa na kutumiwa tena, vingine vinaweza kutenganishwa ili kupata vipuri, huku vile visivyoweza kurejeshwa katika matumizi vikihitaji kushughulikiwa kwa njia salama. Hivyo, mnyororo unaounganisha ukusanyaji, uchunguzi, ukarabati, matumizi mapya na uchakataji unaweza kufungua nafasi kwa mafundi, wafanyabiashara wadogo, wakusanyaji na kampuni za uchakataji.
Taka Zinazoweza Kuwa Rasilimali
Mfano wa fursa hiyo unaonekana katika E-Waste Tanzania Project (E-TAP), ambao ulianza mwaka 2023 na unatekelezwa Dar es Salaam, Arusha na Kilimanjaro.
Kwa mujibu wa taarifa ya mradi huo iliyowasilishwa katika jukwaa la Shirika la Umoja wa Mataifa la Mawasiliano ya Simu na Teknolojia ya Habari (ITU) kwa ajili ya tuzo za WSIS za mwaka 2026, awamu yake ya awali ilikusanya tani 20 za taka za kielektroniki kwa usalama, kurekebisha vifaa 1,300 na kutoa mafunzo kwa vijana 300 kuhusu ukarabati, urejeshaji wa vifaa na utunzaji salama wa taka hizo.
Mradi huo pia uliripoti kuanzishwa kwa nafasi 50 za ajira za kijani, huku asilimia 70 ya vifaa vilivyorejeshwa katika matumizi vikielekezwa kwenye biashara ndogo zinazoongozwa na wanawake.
Takwimu hizo zinaonyesha uwezekano wa kuunganisha taka za kielektroniki na uchumi wa matumizi mapya ya rasilimali. Hata hivyo, hazimaanishi kuwa kila kifaa au kila eneo nchini linaweza kutoa matokeo kama hayo.
Fursa hiyo inaanzia kwenye shughuli zinazoweza kufanyika kwa viwango tofauti, kuanzia ukusanyaji wa vifaa kutoka kwa kaya, taasisi na biashara, hadi utenganishaji wa vifaa vinavyoweza kutengenezwa, ukarabati wa simu na kompyuta na uelekezaji wa sehemu zinazohitaji uchakataji maalumu.
Ukarabati Unaweza Kuwa Mwanzo wa Biashara
Kwa kijana mwenye ujuzi wa ufundi wa vifaa vya kielektroniki, kifaa kilichoharibika si lazima kiwe taka mara moja. Kompyuta inayohitaji kubadilishiwa diski, betri au sehemu nyingine inaweza kurejeshwa katika matumizi baada ya kufanyiwa tathmini na matengenezo yanayofaa.
Baadhi ya simu zinazoharibika pia zinaweza kurekebishwa, huku nyingine zikitoa vipuri vinavyoweza kusaidia kutengeneza vifaa vingine.
Lakini biashara hii haiwezi kujengwa kwa dhana kwamba kila kifaa kilichotupwa kina thamani ya kibiashara. Mfanyabiashara anahitaji kutambua gharama ya matengenezo, upatikanaji na ubora wa vipuri pamoja na mahitaji ya soko kabla ya kuwekeza fedha.
Soko la vifaa vilivyotumika linahitaji pia uaminifu. Mnunuzi anapaswa kuelezwa hali halisi ya kifaa, kasoro zilizobaki, muda wa matumizi ya betri na masharti ya dhamana pale inapowezekana.
Kwa vifaa vinavyohifadhi taarifa, usalama wa data ni sehemu nyingine ya huduma hiyo. Taarifa binafsi zinapaswa kufutwa kwa usalama kabla kifaa hakijauzwa au kukabidhiwa kwa mtu mwingine.
Hivyo, thamani ya biashara inaweza isiishie kwenye kuuza kifaa. Mafundi na biashara ndogo wanaweza kutoa huduma za uchunguzi, ukarabati, usafishaji wa taarifa na matengenezo baada ya mauzo.
Fursa Haina Maana Bila Mfumo wa Usalama
Pamoja na fursa hizo, taka za kielektroniki zinaweza kuwa na madhara kwa afya na mazingira zinapotupwa au kushughulikiwa bila tahadhari.
Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) inaeleza kuwa matumizi yanayoongezeka ya vifaa vya mawasiliano yanaongeza kiasi cha vifaa vinavyofikia mwisho wa matumizi. Vipengele vilivyomo kwenye baadhi ya vifaa vinaweza kuathiri afya ya binadamu na mazingira vinaposhughulikiwa isivyo salama.
TCRA inaendesha utaratibu wa eco-levy unaohusisha vifaa vya mawasiliano vinavyoingizwa nchini, ili kuchangia katika maandalizi ya usimamizi wa vifaa hivyo vinapofikia mwisho wa matumizi yake.
Kanuni za usimamizi wa taka za kielektroniki zinahusu shughuli mbalimbali, zikiwemo ukusanyaji, ukarabati, urejeshaji wa vifaa katika matumizi, utenganishaji na utupaji.
Hii ina maana kwamba biashara ya taka za kielektroniki haiwezi kujengwa kwa kukusanya vifaa na kuvivunja bila kufuata taratibu zinazohusika.
Wafanyabiashara wanahitaji kutofautisha kifaa kinachoweza kurekebishwa, kipuri kinachoweza kutumika tena na taka inayohitaji kupelekwa kwa mshughulikiaji mwenye uwezo unaofaa.
Betri, kwa mfano, hazipaswi kutobolewa au kuchomwa kiholela, huku vifaa vyenye vipengele hatarishi visivyopaswa kuchomwa ili kupata metali.
Changamoto Ipo Kwenye Uwezo wa Usimamizi
Ripoti ya ukaguzi wa utendaji kuhusu usimamizi wa taka za kielektroniki nchini Tanzania, iliyochapishwa na Ofisi ya Taifa ya Ukaguzi, inaonyesha kuwa fursa ya kiuchumi haiwezi kutenganishwa na uwezo wa kitaalamu wa kusimamia sekta hiyo.
Kwa mujibu wa ripoti hiyo, katika mazingira yaliyokaguliwa, baadhi ya halmashauri na ofisi za usimamizi wa mazingira zilikuwa zimezipa taka za kielektroniki kipaumbele kidogo zikilinganishwa na aina nyingine za taka.
Ripoti pia ilieleza kuwa katika Baraza la Taifa la Hifadhi na Usimamizi wa Mazingira (NEMC), kati ya watumishi watano waliokuwa wamepewa majukumu yanayohusiana na taka hizo, wawili tu walikuwa na mafunzo rasmi kuhusu usimamizi wake.
Hali hiyo inaonyesha kuwa kuanzisha fursa za biashara pekee hakutoshi. Sekta inahitaji pia watu wenye ujuzi, vifaa vinavyofaa na mifumo ya usimamizi inayolingana na hatari zinazoweza kutokana na taka hizo.
Ikiwa vifaa vilivyokusanywa vitaishia katika maeneo yasiyo salama au vipengele vyake vikashughulikiwa na watu wasio na mafunzo, fursa ya biashara inaweza kugeuka kuwa tatizo la afya na mazingira.
Vijana Wanaweza Kuanza kwa Hatua Ndogo
Kwa kijana anayetaka kuingia katika sekta hii, si lazima aanze kwa kukusanya kila aina ya kifaa.
Anaweza kuanza kwa huduma moja yenye mahitaji, kama matengenezo ya simu, kompyuta, vifaa vya sauti au uchunguzi wa hitilafu, kulingana na mafunzo na uwezo alionao.
Njia nyingine ni kuanzisha huduma ya kupokea vifaa vilivyoharibika kutoka kwa kaya au ofisi, kuvifanyia tathmini na kuviunganisha na mafundi au vituo vinavyoweza kuvishughulikia.
Hatua hizo zinahitaji utafiti wa soko, makadirio ya gharama na uelewa wa kanuni husika. Lengo linapaswa kuwa kujenga biashara inayoweza kuendelea, badala ya kudhani kwamba kila kifaa kilichotupwa kinaweza kuleta faida.
Taasisi za mafunzo ya ufundi na vyuo vinaweza kuwa sehemu muhimu ya mnyororo huo kwa kutoa ujuzi wa kutambua hitilafu, kufanya matengenezo salama, kuhifadhi taarifa za wateja na kutambua vifaa vinavyopaswa kupelekwa kwa wataalamu wa uchakataji.
Wanawake Wanaweza Kunufaika Katika Mnyororo wa Thamani
Takwimu za E-TAP kuhusu kuelekeza asilimia 70 ya vifaa vilivyorejeshwa katika matumizi kwenye biashara ndogo zinazoongozwa na wanawake zinaonyesha eneo jingine la fursa.
Kompyuta au simu iliyokarabatiwa inaweza kuwa nyenzo ya kufanya biashara, kuhifadhi kumbukumbu, kuwasiliana na wateja au kupata huduma za mtandaoni.
Hata hivyo, vifaa hivyo vinahitaji kuwa na ubora unaokubalika. Vifaa vinavyotolewa bila kuhakikisha vinafanya kazi kwa kiwango kinachohitajika vinaweza kuongeza gharama kwa mtumiaji badala ya kumsaidia.
Kwa hiyo, biashara zinazohusika na vifaa vilivyotumika zinahitaji kuweka utaratibu wa majaribio kabla ya mauzo, kutoa taarifa sahihi kuhusu hali ya kifaa na kuhakikisha mnunuzi anajua mahali pa kupata huduma ya matengenezo.
Kinachohitajika ni Mnyororo Unaofanya Kazi
Ili taka za kielektroniki ziwe chanzo endelevu cha biashara na ajira, kunahitajika mfumo unaoeleweka kuanzia kifaa kinapokabidhiwa hadi kinaporekebishwa, kurejeshwa sokoni au kupelekwa kwenye uchakataji unaofaa.
Vituo vya ukusanyaji vinahitaji kuwa na maelekezo yanayoeleweka kwa wananchi kuhusu vifaa vinavyopokelewa na namna ya kuvikabidhi.
Mafundi na wajasiriamali wanahitaji mafunzo kuhusu vifaa vinavyoweza kurekebishwa kwa usalama, huku taasisi husika zikitoa mwongozo kuhusu taka ambazo haziwezi kushughulikiwa na biashara ndogo.
Usalama wa taarifa pia unapaswa kuwa sehemu ya mfumo huo. Simu na kompyuta zinaweza kuwa na taarifa binafsi ambazo, zisipofutwa kwa usalama, zinaweza kumuweka mmiliki katika hatari ya kupoteza faragha.
Kwa upande wa uwekezaji, ukusanyaji wa vifaa kwa kiwango kikubwa, ukarabati, utenganishaji na uchakataji vinaweza kuhitaji mitaji, vifaa maalumu na ushirikiano kati ya sekta binafsi na taasisi za umma.
Kutoka Taka Hadi Thamani Mpya
Tanzania inapoongeza matumizi ya teknolojia, vifaa vinavyofikia mwisho wa matumizi vinazidi kuwa sehemu ya mjadala mpana unaohusu uchumi, mazingira, ujuzi na ajira.
Mfano wa E-TAP unaonyesha kuwa ukusanyaji salama, ukarabati na urejeshaji wa vifaa katika matumizi unaweza kuunganishwa na mafunzo ya vijana na biashara ndogo. Wakati huo huo, taarifa za TCRA na ripoti ya ukaguzi zinaonyesha umuhimu wa kuwa na kanuni, uwezo wa kitaalamu na mifumo salama ya usimamizi.
Hatua inayofuata ni kuimarisha uhusiano kati ya watumiaji wa vifaa, mafundi, taasisi za mafunzo, kampuni, vituo vya ukusanyaji na wasimamizi wa mazingira.
Simu iliyoharibika si lazima iwe mwisho wa thamani yake. Lakini pia si kila kifaa kinaweza kurekebishwa au kuchakatwa kwa usalama na mtu yeyote.
Kwa kuweka ujuzi, uaminifu na taratibu sahihi katikati ya biashara hii, taka za kielektroniki zinaweza kuanza kuonekana si kama mzigo wa mazingira pekee, bali pia kama sehemu ya uchumi wa matumizi mapya ya rasilimali na chanzo cha fursa za biashara na ajira nchini Tanzania.
Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Mwigulu Nchemba, leo Jumapili, Oktoba 4, 2026, amesimikwa rasmi kuwa Kanoni Mlei wa Kanisa Anglikana Tanzania katika ibada iliyofanyika katika Kanisa Kuu la Anglikana la Kristo Mfalme, Chanika, Dayosisi ya Handeni, mkoani Tanga.
Tukio hilo limefanyika katika ibada ya Misa Takatifu ya kuwekwa wakfu kwa Kasisi Canon Charles Mika Lundu kuwa Askofu wa Dayosisi ya Handeni, ambapo Dkt. Mwigulu alishiriki ibada hiyo kwa niaba ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan.
Dkt. Mwigulu alitunukiwa cheo cha Kanoni Mlei na Kanisa Anglikana Tanzania chini ya uongozi wa Askofu Mkuu wa Kanisa hilo, Dkt. Maimbo Mndolwa, Juni 21, 2026, katika harambee ya kukamilisha mradi wa jengo la Kitega Uchumi cha Kanisa Anglikana Tanzania iliyofanyika katika Kanisa Kuu la Roho Mtakatifu, Jimbo la Dodoma.
Kanisa Anglikana Tanzania lilimtunuku Waziri Mkuu cheo hicho kwa kutambua mchango wake katika kuhamasisha na kufanikisha uchangishaji wa fedha kwa ajili ya miradi mbalimbali ya maendeleo na vitega uchumi vya Kanisa hilo, tangu alipokuwa akitumikia nyadhifa mbalimbali serikalini na katika jamii.
Kutunukiwa cheo hicho na kusimikwa rasmi leo katika ibada iliyoongozwa na Askofu Mkuu wa Kanisa Anglikana Tanzania, Dkt. Maimbo Mndolwa, kumemfanya Waziri Mkuu kuungana na viongozi wengine wa Serikali waliowahi kutunukiwa wadhifa huo.
Kwa mujibu wa taarifa hiyo, Dkt. Nchemba ni wa kwanza kutoka nje ya dhehebu la Anglikana kutunukiwa wadhifa wa Kanoni Mlei wa Kanisa hilo.
Viongozi wengine waliowahi kutunukiwa cheo cha Kanoni Mlei (Lay Canon) ni pamoja na Spika Mstaafu, Hayati Job Yustino Ndugai; Jaji Mkuu Mstaafu, Hayati Augustino Steven Lawrence Ramadhani; na Profesa Palamagamba John Kabudi, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu).
Wengine ni Baraka Leonard, Katibu wa Bunge, pamoja na Gerald Mweli, Katibu Mkuu wa Wizara ya Kilimo.
Kwa mujibu wa taratibu za Kanisa Anglikana, Kanoni Mlei ni cheo cha heshima katika Kanisa hilo, ambacho miongoni mwa majukumu yake ni kutoa ushauri na kuwa mlezi wa uongozi wa juu wa Kanisa.
Jeshi la Polisi Mkoa wa Pwani linawashikilia watu wawili kufuatia tukio la kuwashambulia wananchi sita katika Kitongoji cha Kiloweko, Kijiji cha Kwazoka, Kata ya Vigwaza.
Watuhumiwa hao, ambao ni wafugaji wa jamii ya Kimasai na majina yao yamehifadhiwa, wanadaiwa kuwa sehemu ya kundi lililowavamia baadhi ya wajumbe wa Chama cha Ushirika cha Umwagiliaji Ruvu (CHAURU) pamoja na Afisa Tarafa.
Kamanda wa Polisi Mkoa wa Pwani, Salim Morcase, amesema tukio hilo lilitokea wakati Afisa Tarafa na wajumbe wa CHAURU walipokuwa wakipita katika eneo hilo kuwapatia wafugaji notisi ya kuondoka katika eneo la shamba la chama hicho walilodaiwa kulivamia.
Kwa mujibu wa Kamanda Morcase, chanzo cha tukio hilo kinadaiwa kuwa ni baadhi ya wafugaji kupinga kupewa notisi ya kuondoka katika eneo hilo, wakidai kuwa wamekuwa wakiishi hapo kwa muda mrefu.
Amesema baada ya tukio hilo, Jeshi la Polisi lilifanya operesheni kwa kushirikiana na viongozi wa wafugaji pamoja na baadhi ya wananchi, ambapo lilifanikiwa kupata mwili wa bunduki na pikipiki yenye namba za usajili MC 136 CYK, vilivyochukuliwa siku ya tukio.
Vurugu katika shamba la CHAURU zimekuwa zikitokea mara kwa mara kutokana na mvutano kati ya wakulima na wafugaji. Wakulima wamekuwa wakiwatuhumu wafugaji kulisha mifugo yao katika eneo la shamba hilo la umwagiliaji na kusababisha uharibifu wa miundombinu.
Jumla ya wanafunzi 1,591,064 wanatarajiwa kuanza kufanya Upimaji wa Kitaifa wa Darasa la Nne kesho, Oktoba 5, hadi Oktoba 6, 2026.
Kati yao, wavulana ni 764,284, sawa na asilimia 48, huku wasichana wakiwa 826,780, sawa na asilimia 51.9.
Katibu Mtendaji wa Baraza la Mitihani la Tanzania (NECTA), Profesa Said Mohamed, amesema upimaji huo ni muhimu katika kubaini kiwango cha wanafunzi katika kumudu stadi mbalimbali za msingi.
Amesema upimaji huo unalenga kubaini kiwango cha wanafunzi katika kusoma, kuandika, kutumia lugha ya Kiingereza, kuhesabu pamoja na umahiri katika masomo ya lazima, ikiwamo Kiswahili.
Wakati huo huo, jumla ya wanafunzi 1,827,367 wamesajiliwa kufanya Upimaji wa Kitaifa wa Darasa la Pili, utakaofanyika Oktoba 7 na 8, 2026.
Kati yao, wavulana ni 906,545, sawa na asilimia 49.6, huku wasichana wakiwa 920,822, sawa na asilimia 50.4.
Kwa upande wa Kidato cha Pili, wanafunzi 794,713 wameorodheshwa kufanya upimaji mwaka huu. Kati yao, wanafunzi 786,163 ni wa shule, huku watahiniwa 8,550 wakiwa wa kujitegemea.
Kati ya wanafunzi hao, 781,127 watafanya upimaji katika Mkondo wa Jumla, huku 5,036 wakifanya katika Mkondo wa Amali, ambao ulianza kutahiniwa mwaka 2025 kwa kuzingatia Sera ya Elimu na Mafunzo.
Aidha, wanafunzi 1,162 wenye mahitaji maalum wamesajiliwa kufanya upimaji huo. Kati yao, 939 wana uoni hafifu, 78 hawaoni, 56 wana uziwi, 13 wana ulemavu wa akili na 76 wana ulemavu wa viungo.
Upimaji wa Kitaifa wa Kidato cha Pili utafanyika kuanzia Oktoba 12 hadi 23, 2026.
Karibu miaka 10 baada ya kuonekana kwa mara ya kwanza kwenye jukwaa kubwa la mashindano ya urembo Tanzania, jina la Jihan Dimack limeibuka tena katika mazingira ya kimataifa. Safari hii, anaiwakilisha Tanzania katika Miss Grand International 2026 nchini India.
Jihan si mgeni katika ulimwengu wa mashindano ya urembo. Alianza safari yake akiwa na umri wa miaka 17, aliposhiriki Miss Tanzania mwaka 2014 na kumaliza katika nafasi ya pili ya washindi watatu bora. Mwaka 2016 alishinda Miss Universe Tanzania na kuiwakilisha Tanzania katika Miss Universe iliyofanyika nchini Philippines mwaka 2017.
Sasa, akiwa na uzoefu wa takribani muongo mmoja tangu safari yake ya kwanza ya kimataifa, amerudi kupitia Miss Grand Tanzania 2026.
Kurudi kwake hakujaja kama mshiriki anayejifunza kwa mara ya kwanza namna ya kubeba bendera ya Tanzania kwenye jukwaa la kimataifa. Badala yake, anaingia katika mashindano hayo akiwa tayari na historia ya kukutana na presha, matarajio na mazingira ya mashindano ya kimataifa.
Hilo ndilo linalofanya safari yake ya mwaka huu kuwa tofauti na ile ya mwaka 2017.
Mwanzo wa Safari Ulioanza Akiwa na Miaka 17
Kwa mujibu wa wasifu wake rasmi wa Miss Grand International, Jihan alianza safari yake katika ulimwengu wa uanamitindo na mashindano ya urembo akiwa na miaka 17.
Anasema tangu akiwa mdogo watu walikuwa wakimwita “Miss Tanzania”, jambo alilolichukulia baadaye kama sehemu ya safari iliyompeleka kwenye mashindano ya urembo.
Mwaka 2014 alishiriki Miss Tanzania na kumaliza katika nafasi ya pili ya washindi watatu bora. Huo ukawa mwanzo muhimu katika kujenga jina lake ndani ya tasnia ya urembo Tanzania.
Miaka miwili baadaye, alipata nafasi nyingine kupitia Miss Universe Tanzania na safari hii akafanikiwa kushinda taji hilo.
Ushindi huo ulimpeleka kwenye hatua kubwa zaidi. Mwaka 2017 Jihan aliwakilisha Tanzania katika Miss Universe nchini Philippines, akipata nafasi ya kuonekana mbele ya washiriki kutoka mataifa mbalimbali.
Kwa mujibu wa wasifu wake rasmi, uzoefu huo ulimsaidia kuona dunia kwa mtazamo mpana zaidi na kuelewa jukumu la kubeba jina la nchi nje ya mipaka yake.
Karibu Miaka 10 Baadaye, Jina Larudi Tena
Baada ya safari yake ya Miss Universe, Jihan hakujitokeza tena haraka katika mashindano makubwa ya kitaifa.
Ndiyo maana kutawazwa kwake Miss Grand Tanzania 2026 kulikuwa kama kurudi kwa sura ambayo tayari ilikuwa imewahi kujenga historia katika tasnia hiyo.
Agosti 2026, Jihan, aliyekuwa akiwakilisha Mwanza, alishinda Miss Grand Tanzania na kupata nafasi ya kuiwakilisha Tanzania katika Miss Grand International.
Ushindi huo ulifanyika baada ya mchakato wa mashindano ulioanza Aprili kwa usaili katika maeneo mbalimbali nchini.
Kurudi kwake kuliongeza kitu ambacho mshiriki mpya hawezi kuwa nacho kwa urahisi: uzoefu wa moja kwa moja wa mashindano ya kimataifa. Jihan tayari anajua maana ya kusafiri nje ya nchi akiwa na utepe wa Tanzania, kukutana na washiriki kutoka tamaduni tofauti na kuwasiliana na hadhira ambayo haimjui kabla ya mashindano kuanza.
Hata hivyo, uzoefu huo hauondoi changamoto za safari mpya. Miss Grand International ina mfumo wake, washiriki wake na aina yake ya ushindani. Kwa hiyo, kurudi kwa Jihan hakumaanishi kuwa safari imekuwa rahisi; kunamaanisha tu kuwa anaingia katika ukurasa mpya akiwa na uzoefu wa ukurasa uliopita.
India Yawa Uwanja Mpya wa Jihan
Mwaka huu, Jihan yuko nchini India kuiwakilisha Tanzania katika Miss Grand International 2026.
Tovuti rasmi ya Miss Grand International inamtambulisha kama Jihan Mohin Dimachk, Miss Grand Tanzania 2026. Katika wasifu wake, anasema amekuwa akiishi Tanzania, Lebanon na Msumbiji, huku kwa sasa akifanya kazi nchini China katika maeneo yanayohusisha modeling, mauzo na biashara za moja kwa moja mtandaoni.
Maisha yake ya kuvuka mipaka ya nchi moja yanaonekana pia katika namna anavyojieleza. Jihan anasema ni Mtanzania mwenye asili ya Lebanon na anaona uzoefu wa kukua katika tamaduni mbili kama sehemu iliyomjengea mtazamo mpana kuhusu tofauti za watu na tamaduni.
Kwa hiyo, anapoingia jukwaani akiwa na utepe wa Tanzania, anabeba zaidi ya sura ya mshiriki wa mashindano. Kwa maelezo yake mwenyewe, anataka kutumia nafasi hiyo kuionesha Tanzania kama nchi yenye utamaduni, utofauti, ukarimu, amani na mshikamano.
Jihan Aanza Kuonesha Nguvu ya Tanzania
Hatua kubwa zaidi katika safari yake ya mwaka huu imekuja kupitia kipengele cha Country’s Power of the Year. Oktoba 2, 2026, Jihan alifikia Final Four ya kipengele hicho baada ya kuvuka raundi zilizotangulia za kura za mashabiki.
Katika raundi iliyotangulia, Jihan alikuwa akiongoza kundi lake kwa asilimia 32 ya kura, akifuatiwa na Ecuador kwa asilimia 15, Chile kwa asilimia 13 na Vietnam kwa asilimia 12. Sasa yupo katika raundi ya mwisho pamoja na Shyare Andrade wa Ecuador, Ignacia Michelson wa Chile na Emoura Phạm wa Vietnam.
Katika hatua hiyo, washiriki watatu kati ya wanne wataendelea mbele, huku mshindi wa Country’s Power of the Year akipata nafasi ya moja kwa moja katika 20 bora ya fainali ya Miss Grand International 2026.
Raundi ya mwisho ilianza Oktoba 2 saa 7:00 usiku kwa saa za GMT+7 na inatarajiwa kufungwa Oktoba 4 saa 11:00 usiku kwa saa hizo. Mfumo wa raundi hii unaweka asilimia 95 ya uzito kwenye kupata wafuasi au mashabiki wapya na asilimia 5 kwenye ushirikishwaji.
Tanzania Kuwa Sehemu ya Safari Yake
Hatua ya Jihan katika Country’s Power imekuwa ikiambatana na kampeni kutoka Tanzania. Septemba 29, Mwanaspoti iliripoti kuwa kampeni ya kumuunga mkono ilikuwa imeongezeka baada ya kufuzu hatua ya 40 bora na kuingia raundi iliyofuata.
Kampeni hiyo haijabaki kwa watu wanaomfuatilia yeye binafsi. Mashabiki wamekuwa wakishiriki machapisho yanayohusiana na mashindano, huku watu mbalimbali katika tasnia ya urembo wakihamasisha Watanzania kumuunga mkono.
Miss Universe Tanzania 2026, Queen Elizabeth Makune, pia aliwataka Watanzania kumuunga mkono Jihan katika safari hiyo.
Kwa Jihan mwenyewe, hatua hiyo inaonekana kuwa matokeo ya juhudi za watu wengi. Baada ya kufuzu Final Four, aliwashukuru Watanzania waliopiga kura, kushiriki machapisho yake na kuwahamasisha wengine.
Alisema mafanikio hayo ni makubwa kuliko yeye mwenyewe na akayahusisha na mshikamano wa Watanzania waliomsaidia kufikia hatua hiyo.
Hii ndiyo sehemu ambayo safari yake inabadilika kutoka kuwa ya mtu mmoja kwenda kuwa jambo linalofuatiliwa na hadhira ya nchi nzima. Kila hatua anayofikia sasa inakuwa pia habari kwa Watanzania wanaofuatilia matokeo yake nchini India.
4Bs: Jihan Anavyoeleza Mwanamke Anayetaka Kuwa
Katika wasifu wake rasmi wa Miss Grand International, Jihan pia ameeleza falsafa yake kupitia dhana ya 4Bs — Body, Beauty, Brain na Business.
Kwa mtazamo wake, Body inahusisha afya, kujiamini, nidhamu na kujitunza; Beauty haiishii kwenye mwonekano bali inahusisha tabia, wema na uwezo wa kuhamasisha wengine; Brain inahusu elimu, kufikiri kwa kina na kufanya maamuzi yenye maana; wakati Business inahusisha kujitegemea, ujasiriamali, uongozi na uwezo wa kutengeneza fursa.
Dhana hiyo inaweka picha tofauti ya kile ambacho Jihan anataka kuwakilisha kwenye jukwaa la kimataifa.
Badala ya kuzungumzia urembo kama mwonekano pekee, anaunganisha urembo na elimu, uwezo wa kufanya maamuzi na kujenga fursa za kiuchumi.
Kwa mshiriki ambaye tayari amepitia zaidi ya hatua moja katika maisha ya urembo, mtazamo huo unaonyesha namna anavyotaka safari yake iwe na maana zaidi ya kushinda taji.
Anataka kutumia jukwaa hilo kuzungumza kuhusu mwanamke mwenye uwezo wa kujisimamia, kuongoza na kuleta ushawishi katika jamii.
Safari ya Pili, Uzoefu Mpya
Jambo linalofanya safari ya Jihan kuwa na mvuto wa pekee ni tofauti kati ya alivyokuwa mwaka 2017 na alivyo leo. Wakati huo alikuwa akiingia kwenye Miss Universe baada ya kushinda Miss Universe Tanzania; sasa anarudi kwenye mashindano ya kimataifa akiwa tayari ameshawahi kupitia mazingira hayo na akiwa na uzoefu wa maisha, kazi na nchi mbalimbali.
Kwa hiyo, Miss Grand Tanzania 2026 inaweza kuonekana kama sura mpya ya safari ambayo haikukamilika mwaka 2017.
Jihan mwenyewe anasema uzoefu wa awali ulimfundisha kuhusu uvumilivu, uthabiti na kujiamini, na sasa anatumia masomo hayo katika hatua hii mpya.
Tofauti nyingine ni kwamba safari yake ya sasa imekuja katika mazingira ambayo mitandao ya kijamii ina nafasi kubwa katika mashindano ya kimataifa. Country’s Power imeonesha wazi namna followers, shares, reposts na engagement zinavyoweza kuwa sehemu ya safari ya mshiriki.
Kwa Jihan, nguvu hiyo imekuwa ikitoka Tanzania na kwa mashabiki wake walioko nje ya nchi.
Kutoka Mwanza hadi India
Safari ya Jihan inaanzia Mwanza, ikaingia kwenye Miss Tanzania mwaka 2014, ikamfikisha Miss Universe Tanzania mwaka 2016, ikaenda Philippines mwaka 2017 na sasa imefika India kupitia Miss Grand International 2026.
Kila hatua imeongeza sura nyingine kwenye hadithi yake ya urembo.
Lakini safari hii haijajengwa na taji pekee. Imejengwa na uzoefu wa kushindwa kushinda Miss Tanzania, kushinda Miss Universe Tanzania, kuiwakilisha Tanzania kimataifa, kuishi katika mazingira ya tamaduni tofauti, kujenga uzoefu wa kazi na hatimaye kurudi kwenye jukwaa ambalo tayari analijua.
Jana, akiwa Final Four ya Country’s Power of the Year, Jihan bado hajafika mwisho wa safari ya Miss Grand International. Kinachofuata ni matokeo ya raundi ya mwisho na kisha hatua za kuelekea fainali.
Kilicho wazi ni kwamba jina lake tayari limefanya Tanzania ionekane katika moja ya vipengele vinavyofuatiliwa kwenye mashindano hayo.
Na labda hiyo ndiyo sura muhimu zaidi ya safari yake ya mwaka huu: Jihan Dimack hakurudi kwenye jukwaa la kimataifa kuanza upya; amerudi akiwa na historia, uzoefu na nafasi nyingine ya kuiandika hadithi yake, safari hii akiwa amevaa utepe wa Tanzania katika Miss Grand International 2026.
Wananchi wa Wilaya ya Nanyumbu wameanza kuchukua hatua za mapema kukabiliana na uwezekano wa mvua za El Nino, ikiwemo kuhakikisha mifereji ya maji inakuwa wazi na kuondoa vitu vinavyoweza kuziba njia za maji ili kupunguza hatari ya mafuriko.
Wananchi hao wamesema wameelewa umuhimu wa kutosubiri madhara yatokee, bali kujiandaa mapema kwa kulinda familia, mali, mifugo, mashamba na maeneo yao dhidi ya madhara yanayoweza kusababishwa na mvua kubwa.
Akizungumza wakati wa ziara katika vijiji vya Chimika na Mpwaha vinavyohusika na Hifadhi ya Lukwika-Lumesule, Mkuu wa Wilaya ya Nanyumbu, Christopher E. Magala, aliwahimiza wananchi kuendelea kuchukua tahadhari na kufuatilia taarifa za hali ya hewa pamoja na maelekezo yanayotolewa na mamlaka husika.
Magala alisema mvua za El Nino zinaweza kuambatana na mvua nyingi zinazoweza kusababisha mafuriko, uharibifu wa makazi, mashamba, mifugo, miundombinu na shughuli za kiuchumi.
Aliwataka wananchi kuimarisha maandalizi kwa kuhakikisha mifereji ya maji inakuwa wazi, kuondoa taka na vitu vingine vinavyoweza kuzuia mtiririko wa maji, pamoja na kuwa makini katika maeneo yanayoweza kuathiriwa na mafuriko.
Juma Mponda na Shaibu Ayubu, wakazi wa eneo hilo, walisema elimu na maelekezo yaliyotolewa na Serikali yamewasaidia kuelewa umuhimu wa kuchukua tahadhari mapema.
Mponda alisema wananchi wataendelea kufuatilia taarifa za hali ya hewa na kuchukua hatua pindi wanapoona dalili za hatari, huku wakishirikiana na Serikali katika kupunguza madhara yanayoweza kujitokeza.
“Ni muhimu kujiandaa mapema badala ya kusubiri madhara yatokee. Tutaendelea kuhakikisha familia, mifugo na mali zetu ziko katika hali salama,” alisema Mponda.
Naye Ayubu alisema wananchi wamepokea wito huo kwa uzito na wataendelea kuhamasishana katika maeneo yao ili kuhakikisha kila mmoja anafanya maandalizi ya mapema.
Alisisitiza umuhimu wa kuzingatia taarifa zinazotolewa na mamlaka husika kuhusu hali ya hewa pamoja na kufuata maelekezo ya wataalamu wakati wote wa msimu wa mvua.
Katika ziara hiyo, wananchi pia walipatiwa elimu kuhusu ujirani mwema na umuhimu wa uhifadhi wa wanyamapori, pamoja na namna ya kujikinga dhidi ya madhara yanayoweza kusababishwa na wanyamapori.
Aidha, walihimizwa kutoa taarifa mapema wanapokutana na changamoto zinazohusiana na wanyamapori ili hatua stahiki ziweze kuchukuliwa.
Wananchi hao pia wamewataka wakazi wengine wa maeneo mbalimbali ya Wilaya ya Nanyumbu kuimarisha usafi wa mazingira na kuondoa vitu vinavyoweza kuzuia mtiririko wa maji, ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya kupunguza madhara yanayoweza kusababishwa na mvua kubwa.
Bandari nchini zimeendelea kuwa chanzo muhimu cha mapato ya Serikali, huku kodi za forodha zinazokusanywa kupitia bandari zikichangia wastani wa takribani asilimia 40 ya mapato yote ya Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) katika kipindi cha mwaka wa fedha 2020/2021 hadi 2024/2025.
Kutokana na umuhimu huo, Serikali imesema itaendelea kuwekeza katika miundombinu ya bandari, vifaa na usalama wa vyombo vya majini ili kuongeza ufanisi, kupunguza gharama na muda wa usafirishaji.
Akizungumza katika kilele cha maadhimisho ya Siku ya Usafiri Majini Duniani yaliyofanyika hivi karibuni katika Viwanja vya Kijiji cha 21, mkoani Tanga, Naibu Waziri wa Uchukuzi, David Mwakiposa Kihenzile (Mb.), alisema Serikali imeendelea kuboresha miundombinu ya bandari, huduma za mizigo na abiria pamoja na usalama wa vyombo vya majini.
Akitoa maelezo mbele ya mgeni rasmi, Mwakilishi wa Mamlaka ya Usimamizi wa Bandari Tanzania (TPA) na Meneja wa Bandari ya Tanga, Salehe Mbega Salehe, alisema kiwango cha shehena kilichohudumiwa na TPA kimeongezeka kutoka tani 32,753,618 katika mwaka wa fedha 2024/2025 hadi tani 39,898,913 mwaka 2025/2026.
Alisema ongezeko hilo ni sawa na asilimia 21.8, huku TPA ikitarajia kuhudumia tani 43,372,285 katika mwaka wa fedha 2026/2027.
Mbega alisema TPA imechukua hatua za kuongeza wataalamu katika fani ya usafiri wa majini (Marine), ambapo wafanyakazi 25 wamepelekwa nje ya nchi kwa ajili ya mafunzo katika fani mbalimbali zinazohusiana na sekta hiyo.
Alisema wataalamu hao wanatarajiwa kumaliza masomo yao mwaka 2027.
Kwa upande wa vifaa, alisema TPA imeongeza vifaa na vyombo vya baharini, ikiwemo Tug Boat saba zenye teknolojia ya kisasa pamoja na boti mbili za doria—moja kwa ajili ya ukanda wa Bahari ya Hindi na nyingine katika Ziwa Victoria.
Hatua hizo zinalenga kuongeza uwezo wa bandari kuhudumia meli, kuimarisha usalama na kuboresha ufanisi wa shughuli za usafirishaji wa majini.
Kihenzile alisema Serikali itaendelea kuwekeza katika bandari ili kukidhi mahitaji yanayoongezeka ya usafirishaji wa mizigo na abiria.
Alisema uwekezaji huo unalenga kuhakikisha huduma za bandari zinaendelea kuwa na ufanisi, huku usalama wa meli na vyombo vingine vya majini ukiimarishwa.
Ongezeko la shehena iliyohudumiwa na TPA kutoka tani milioni 32.7 hadi milioni 39.9 ndani ya mwaka mmoja linaonyesha kuongezeka kwa shughuli za bandari, jambo linalohitaji miundombinu na wataalamu wenye uwezo wa kukidhi mahitaji hayo.
