Kusini Kwetu

Na Andrea Mlwafu

Wadau wa ustawi wa wanyama wameitaka Serikali kuongeza udhibiti wa biashara na usafirishaji wa punda nchini, wakisema kuongezeka kwa mahitaji ya bidhaa zinazotokana na mnyama huyo kunaweza kuongeza vitendo vya unyonyaji na usafirishaji usiozingatia sheria.

Wito huo umetolewa leo jijini Arusha wakati wa mafunzo yaliyowakutanisha waandishi wa habari kwa lengo la kuwaongezea uelewa kuhusu ustawi wa punda na changamoto zinazowakabili.

Mkurugenzi wa Shirika la ASPA, Livingstone Masija, alisema punda wana nafasi muhimu katika maisha ya wananchi, hasa katika maeneo ambayo jamii zinawategemea kama wanyama wa kazi kwa shughuli za uzalishaji na usafirishaji wa mizigo.

Masija alisema punda wamekuwa wakisaidia familia, hususan wanawake na watoto, katika shughuli mbalimbali, ikiwemo kusafirisha maji, kuni, mkaa na mazao kutoka eneo moja kwenda jingine.

Alisema pamoja na umuhimu huo, ongezeko la mahitaji ya ngozi na sehemu nyingine za mwili wa punda katika baadhi ya masoko ya nje limeongeza thamani ya mnyama huyo, hali inayohitaji udhibiti madhubuti ili kuzuia biashara inayoweza kuhatarisha ustawi wao.

Kwa mujibu wa Masija, baadhi ya imani kuhusu matumizi ya bidhaa zinazotokana na punda katika dawa za asili na vipodozi pia zimechangia ongezeko la mahitaji, hivyo mamlaka zinapaswa kuhakikisha biashara hiyo inafanyika kwa kuzingatia sheria na taratibu zilizopo.

Alisema usafirishaji wa punda kupitia njia zisizo rasmi ni miongoni mwa changamoto zinazofanya iwe vigumu kwa mamlaka kufuatilia mienendo ya wanyama hao na kubaini iwapo taratibu za kisheria zinafuatwa.

Masija alisema ASPA imekuwa ikitoa elimu na msaada kwa wanyama ambao mara nyingi hawapatiwi kipaumbele, wakiwemo punda, mbwa na paka, kwa kuhamasisha jamii kuhusu umuhimu wa kuwapatia chakula, maji, chanjo, matibabu na mazingira salama.

Alibainisha kuwa hatua zilizowahi kuchukuliwa na Serikali dhidi ya shughuli za viwanda vilivyohusishwa na biashara ya punda katika maeneo ya Dodoma na Geita zilisaidia kupunguza shinikizo kwa wanyama hao.

Hata hivyo, alisisitiza kuwa bado kuna haja ya kuendelea kudhibiti njia zisizo rasmi za usafirishaji ili kuhakikisha biashara ya punda inafanyika kwa kuzingatia sheria na kulinda ustawi wa wanyama hao.

Aidha, aliitaka jamii kubadili mtazamo kuhusu punda kwa kuwathamini kama wanyama wenye mchango katika uchumi na maisha ya wananchi, huku akivitaka vyombo vya habari kutumia nafasi yao kutoa elimu kuhusu ustawi na ulinzi wa wanyama hao.

Kwa upande wake, Mwandishi Mwandamizi wa Gazeti la Habari Tanzania, Grace Macha, alisema mafunzo hayo yamewasaidia waandishi kuelewa kwa kina changamoto zinazohusiana na ustawi wa punda na namna ya kuwasilisha taarifa zinazoweza kuongeza uelewa kwa jamii.

Macha alisema waandishi wana nafasi ya kusaidia jamii kutambua mahitaji ya msingi ya punda, ikiwemo upatikanaji wa chakula na maji, huduma za matibabu pamoja na mazingira salama ya kuishi.

Naye Daktari wa Mifugo kutoka Wizara ya Mifugo na Uvuvi, Robert Buluba, amewataka wafugaji na wafanyabiashara kuhakikisha usafirishaji wa mifugo unafanyika kwa kuzingatia sheria na taratibu zilizowekwa.

Buluba alisema kufuata masharti hayo kunasaidia mamlaka kufuatilia na kudhibiti usafirishaji wa mifugo, huku wafanyabiashara wakiepuka kuchukuliwa hatua za kisheria kutokana na ukiukaji wa taratibu.

Na Abel Mwakingwe

Taasisi ya Elimu Tanzania (TET) imetakiwa kuhakikisha mifumo ya kidijitali inayotumika katika ufundishaji na ujifunzaji inawafikia walimu na wanafunzi bila vikwazo, ili kuwawezesha kutumia teknolojia hiyo kuongeza ufanisi katika elimu.

Rai hiyo imetolewa leo na Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Elimu, Utamaduni na Michezo, Husna Sekiboko, wakati wa ziara ya kamati hiyo katika makao makuu ya TET jijini Dar es Salaam.

Sekiboko aliipongeza TET kwa kuendelea kuwekeza katika matumizi ya teknolojia na kuandaa mifumo mbalimbali inayosaidia utekelezaji wa mtaala ulioboreshwa ambao umeanza kutumika nchini tangu mwaka 2024.

Alisema matumizi ya teknolojia katika elimu yanaweza kuongeza ufanisi wa walimu na kuwapa wanafunzi fursa pana ya kupata nyenzo za kujifunzia, hivyo kuna umuhimu wa kuhakikisha mifumo hiyo inapatikana kwa urahisi na kutumika ipasavyo.

Aidha, alisema Kamati itaishauri Serikali kushirikiana na kampuni za mawasiliano kutafuta namna ya kupunguza au kuondoa gharama za vifurushi vya intaneti vinavyotumika katika mifumo ya elimu.

alisema hatua hiyo itasaidia walimu na wanafunzi kutumia mifumo hiyo kwa urahisi na kuongeza tija katika ufundishaji na ujifunzaji.

Hatua hiyo inaendana na jitihada za TET za kuendeleza madarasa ya kidijitali ambayo yamekuwa yakitumika katika mafunzo ya walimu na kuunganisha vituo vilivyopo katika maeneo mbalimbali nchini.

Kwa upande wake, Waziri wa Elimu, Sayansi na Teknolojia, Profesa Adolf Mkenda, ameishukuru Kamati kwa maoni na ushauri uliotolewa kuhusu namna ya kuboresha sekta ya elimu.

Alisema Wizara itafanyia kazi maeneo yaliyoainishwa na Kamati kwa lengo la kutafuta ufumbuzi wa changamoto zilizobainishwa na kuendelea kuboresha utoaji wa elimu nchini.

Naye Mkurugenzi Mkuu wa TET, Dkt. Aneth Komba, aliwasilisha taarifa ya utekelezaji wa miradi ya maendeleo, mafanikio na mahitaji ya taasisi hiyo, akisema TET imeendelea kuweka msisitizo katika matumizi ya teknolojia katika ufundishaji na ujifunzaji.

Alisema miongoni mwa mifumo inayotumiwa na taasisi hiyo ni Maktaba Mtandao, inayowezesha upatikanaji wa vitabu kwa njia ya kidijitali, pamoja na Open Public School (OpSchool), mfumo wa udhibiti ubora na Learning Management System (LMS).

Aliongeza kusema mifumo hiyo inalenga kuongeza upatikanaji wa nyenzo za elimu na kurahisisha mazingira ya ufundishaji na ujifunzaji kwa walimu na wanafunzi.

Ziara hiyo imefanyika wakati Serikali ikiendelea kuimarisha matumizi ya teknolojia katika elimu, ikiwa ni sehemu ya hatua za kukabiliana na mahitaji yanayobadilika katika ufundishaji na ujifunzaji.

Na George Gabriel

Mkuu wa Wilaya ya Nanyumbu, Christopher Magala, amewataka wachimbaji wadogo wa madini katika Kijiji cha Chungu kuzingatia sheria na taratibu za uchimbaji ili kuepuka migogoro na ukiukwaji wa sheria.

Magala alitoa kauli hiyo jana wakati wa ziara yake katika Kijiji cha Chungu, ambapo alikagua shughuli za uchimbaji wa madini na kufuatilia utekelezaji wa maelekezo yaliyotolewa kwa wachimbaji hao.

Alisema wachimbaji wanapaswa kuacha kuvamia maeneo yenye leseni na kuanza uchimbaji bila makubaliano na wenye leseni, akisisitiza kuwa mtu asiye na leseni halali haruhusiwi kufanya shughuli za uchimbaji wa madini kwa mujibu wa sheria.

Aidha, aliwataka wachimbaji kushirikiana na mamlaka husika na kuhakikisha shughuli zao zinafanyika kwa kuzingatia sheria na taratibu zilizowekwa.

Magala pia alisisitiza umuhimu wa kudumisha amani na utulivu katika maeneo ya uchimbaji ili kuepuka migogoro inayoweza kujitokeza kutokana na ukiukwaji wa taratibu.

Kwa upande wao, wachimbaji hao walisema wako tayari kuzingatia sheria na taratibu za uchimbaji wa madini pamoja na kushirikiana na Serikali kuhakikisha shughuli zao zinafanyika kwa utaratibu.

Wakizungumza kwa niaba ya wachimbaji wenzao, Jumanne Mkundapai na Salum Masaga walisema wanapanga kuunda uongozi au kikundi maalumu cha wachimbaji kitakachowasaidia kutambulika rasmi na Serikali.

Walisema chombo hicho kitawawezesha kuwa na uwakilishi wa pamoja wa kuwasilisha changamoto na mahitaji yao kwa Serikali na mamlaka nyingine zinazohusika na shughuli za uchimbaji wa madini.

Aidha, walisema wataendelea kujiepusha na migogoro katika maeneo ya uchimbaji kwa kufuata taratibu na kushirikiana na mamlaka husika.

Waliishukuru Serikali kwa kuwafikia na kusikiliza changamoto zao, wakisema kwa muda mrefu walihisi kutengwa na kukosa nafasi ya kueleza changamoto zinazowakabili katika shughuli zao za uchimbaji wa madini.

Walisema uwepo wa Serikali katika maeneo yao umewapa matumaini na kuwawezesha kupata uelekeo sahihi wa namna ya kufanya shughuli za uchimbaji kwa kuzingatia sheria.

Waliahidi kushirikiana na viongozi na mamlaka husika katika kudumisha amani na utulivu, pamoja na kuhakikisha shughuli za uchimbaji zinafanyika kwa kuzingatia sheria na taratibu zilizowekwa.

Na Abel Mwakingwe

Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora, Ridhiwani Kikwete, amemtaka mkandarasi anayejenga Kampasi ya Tanga ya Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania (TPSC) kuongeza kasi ya utekelezaji wa mradi huo ili ukamilike kwa wakati.

Kikwete alitoa agizo hilo baada ya kukagua maendeleo ya ujenzi wa kampasi hiyo jijini Tanga, akisema Serikali inatarajia jengo hilo kukamilika ifikapo Mei 2027 na kuanza kutumika.

Alisema ujenzi wa kampasi hiyo una umuhimu mkubwa kwa Serikali kwa kuwa unalenga kutoa elimu na mafunzo kwa wananchi wa Mkoa wa Tanga na maeneo mengine nchini.

“Serikali haitaki majengo haya yajengwe kwa ajili ya kuonekana pekee, bali yanapaswa kukamilika na kutumika kufikia malengo yaliyowekwa,” amesema.

Kikwete amepongeza uongozi wa TPSC kwa usimamizi wa mradi huo, huku akimtaka mkandarasi kuongeza kasi ya kazi na kuzingatia viwango vinavyohitajika ili kukamilisha mradi kwa wakati.

Alisema mkandarasi anapaswa kutekeleza majukumu yake kwa wakati ili kuepusha uwezekano wa kuchukuliwa hatua, ikiwemo kubadilishwa iwapo atashindwa kutimiza matakwa ya mkataba.

Kikwete alisema kukamilika kwa jengo hilo kutatoa fursa ya kuendelea na ujenzi wa majengo mengine yaliyopangwa ndani ya Kampasi ya Tanga.

Kwa upande wake, Kaimu Mkuu wa Mkoa wa Tanga ambaye pia ni Mkuu wa Wilaya ya Mkinga, Gilbert Kalima, ameishukuru Serikali kwa kuupa umuhimu mradi wa ujenzi wa Kampasi ya TPSC katika Mkoa wa Tanga.

Alisema uwepo wa kampasi hiyo utaongeza fursa za elimu na mafunzo kwa wananchi, sambamba na kuchangia maendeleo ya Mkoa wa Tanga.

Naye Kaimu Katibu Mkuu-Utumishi ambaye pia ni Naibu Katibu Mkuu wa Ofisi hiyo, Prisca Lwangili, amemshukuru Waziri Kikwete kwa kuendelea kufuatilia utekelezaji wa majukumu ya wizara, ikiwemo maendeleo ya ujenzi wa Kampasi ya Tanga.

Alisema ufuatiliaji huo unasaidia kuhakikisha mipango inayowekwa na Serikali inatekelezwa kwa kuzingatia malengo yaliyokusudiwa.

Akitoa taarifa ya maendeleo ya mradi huo, Mkuu wa Chuo na Mtendaji Mkuu wa TPSC, Dkt. Ernest Mabonesho, amesema kampasi hiyo ikikamilika itakuwa na uwezo wa kuchukua wanafunzi 2,000.

Mabonesho alimshukuru Waziri Kikwete kwa ufuatiliaji wa mara kwa mara wa maendeleo ya mradi huo na kuendelea kuhimiza uongozi wa chuo kuhakikisha utekelezaji wa majukumu unakwenda kwa kasi inayotarajiwa.

Na Mwandishi Wetu

Ujenzi wa Bandari ya Bagamoyo unatarajiwa kufungua fursa mbalimbali za kiuchumi kwa wananchi wa Bagamoyo na maeneo jirani, ikiwemo ajira, biashara, usafirishaji na huduma mbalimbali zitakazochochewa na uwepo wa mradi huo mkubwa wa kimkakati.

Mkuu wa Mkoa wa Pwani, Stanslaus Nyongo, amesema Serikali imeendelea kuchukua hatua kuhakikisha wananchi wanaodai fidia kwa ajili ya kupisha ujenzi wa bandari hiyo wanalipwa stahiki zao.

Nyongo amesema Bandari ya Bagamoyo ni mradi wa kimkakati utakaosaidia kupunguza msongamano katika Bandari ya Dar es Salaam, huku ikiunganishwa na kongani za viwanda na kuongeza thamani ya bidhaa zinazozalishwa katika viwanda vya Mkoa wa Pwani.

Alisema hayo jana alipofanya ziara ya siku moja katika Wilaya ya Bagamoyo, ambapo alikagua miradi mbalimbali, ikiwemo eneo la ujenzi wa Bandari ya Bagamoyo lililopo Mbegani.

“Bandari hii inajengwa katika eneo langu la utawala. Nitashirikiana na mamlaka zinazohusika kuhakikisha wananchi wanaodai fidia wanalipwa, lakini pia nitakuwa karibu kufuatilia utekelezaji wa ujenzi ili wananchi waweze kunufaika na fursa za kiuchumi zitakazotokana na mradi huu,” alisema Nyongo.

Aliwataka wananchi kutoa ushirikiano katika ujenzi wa bandari hiyo, akisema mradi huo utatoa fursa za kiuchumi kwa wakazi wa Bagamoyo na maeneo mengine ndani na nje ya wilaya hiyo.

Kwa upande wake, Mwakilishi wa Mkurugenzi wa Bandari ya Dar es Salaam, Mhandisi Stephen Mbogela, alisema Serikali imekamilisha uthamini na utwaaji wa eneo lote la mradi lenye ukubwa wa hekta 887.

Alisema kati ya eneo hilo, hekta 407 zitatumika kwa ajili ya ujenzi wa miundombinu ya bandari, huku hekta 480 zikitengwa kwa ajili ya maeneo ya lojistiki na usafirishaji.

Mhandisi Mbogela alisema Sh bilioni 49 tayari zimelipwa kama fidia kwa wananchi waliopisha mradi wa ujenzi wa bandari hiyo katika eneo la Mbegani.

Alisema Bandari ya Dar es Salaam inakaribia kufikia ukomo wa uwezo wake wa kuhudumia shehena na meli kubwa za kisasa, hivyo Bandari ya Bagamoyo itakuwa kitovu muhimu cha ziada kitakachosaidia kupunguza muda wa meli kusubiri kutia nanga na kuhudumia shehena.

“Shehena inayohudumiwa nchini imefikia zaidi ya tani milioni 30 kwa mwaka 2026 na inatarajiwa kufikia zaidi ya tani milioni 50 ifikapo mwaka 2030, kiasi ambacho kinahitaji miundombinu mipya na thabiti,” alisema Mhandisi Mbogela.

Na Neema Maligana

Mamlaka ya Maabara ya Mkemia Mkuu wa Serikali kupitia Kituo cha Taifa cha Kudhibiti Matukio ya Sumu (NPCC), imewataka wananchi kuacha kutumia vijiwe kama njia ya kutibu madhara yatokanayo na kung’atwa na nyoka, na badala yake kuwahi katika vituo vya afya au hospitali kwa ajili ya kupata matibabu sahihi kwa wakati.

Wito huo umetolewa na Mkuu wa Kituo cha Taifa cha Kudhibiti Matukio ya Sumu, Yohana Goshashy, wakati akitoa elimu kwa wananchi wa Kibaha, mkoani Pwani, kuhusu namna ya kujikinga na matukio ya kung’atwa na nyoka, hatua zinazopaswa kuchukuliwa endapo mtu atang’atwa na nyoka na madhara yanayoweza kujitokeza iwapo mhanga hatapata huduma ya kitabibu kwa wakati.

Goshashy alisema bado kuna baadhi ya wananchi wanaoamini matumizi ya vijiwe kama tiba ya kuondoa sumu baada ya kung’atwa na nyoka, hali ambayo inaweza kuchelewesha upatikanaji wa huduma stahiki.

“Tunawasihi wananchi kuacha kutumia vijiwe kama dawa ya kutibu mtu aliyeng’atwa na nyoka,” alisema Goshashy.

Alisema mtu anapong’atwa na nyoka anapaswa kuchukuliwa kama mgonjwa anayehitaji huduma ya kitabibu na kupelekwa hospitalini haraka iwezekanavyo, badala ya kutumia tiba ambazo hazijathibitishwa kitaalamu.

Aliongeza kuwa kuwahi hospitalini ni muhimu kwa kuwa wataalamu wa afya wanaweza kufanya tathmini ya hali ya mgonjwa na kutoa huduma kulingana na madhara yaliyosababishwa na kung’atwa na nyoka.

Aidha, aliwataka wananchi kuepuka kutumia njia za kienyeji ambazo zinaweza kuongeza madhara kwa mhanga, ikiwemo kuchanja sehemu iliyong’atwa, kunyonya damu au sumu, kuchoma eneo lililong’atwa au kufunga kiungo kwa nguvu bila ushauri wa kitaalamu.

Goshashy alisema matukio ya kung’atwa na nyoka yanaweza kutokea katika maeneo mbalimbali, hususan ambako shughuli za wananchi zinahusisha kilimo, ufugaji, uwindaji au shughuli nyingine zinazowaweka katika mazingira yenye uwezekano wa kukutana na nyoka.

Mmoja wa wananchi wa Kijiji cha Soga, Iddi Pasi, alisema katika baadhi ya matukio watu wanapopatwa na changamoto hiyo huanza kutafuta msaada kutoka kwa watu wanaodai kuwa wana uwezo wa kutibu madhara ya sumu kwa kutumia tiba za jadi, hali inayoweza kuchelewesha upatikanaji wa huduma ya kitabibu.

“Changamoto kubwa kwetu ni pale mtu anapong’atwa na nyoka. Mara nyingi watu wanakuwa na hofu na hawajui waanzie wapi,” alisema Pasi.

Alisema wakati mwingine waathirika hupelekwa kwa watu wanaodai kutumia vijiwe au dawa za kienyeji, lakini elimu waliyopewa imewasaidia kuelewa kuwa hatua ya kwanza ni kumfikisha mhanga hospitalini.

Wananchi walioshiriki mafunzo hayo walisema elimu iliyotolewa na Mamlaka itawasaidia kujikinga na nyoka na kuchukua hatua sahihi endapo mtu atang’atwa, huku wakibainisha kuwa changamoto kubwa ni umbali wa vituo vya afya, hofu na ukosefu wa uelewa wa namna ya kutoa msaada wa awali kwa waathirika.

Wananchi wa Boko Mnemela wakimsikiliza mwezeshaji (hayupo pichani), akitoa elimu kuhusu matukio ya nyoka.

Na Abel Mwakingwe

Tanzania inalenga kukusanya Sh trilioni 36.99 kutokana na kodi katika mwaka wa fedha 2026/27, huku Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, akisisitiza matumizi ya teknolojia kuongeza ufanisi wa ukusanyaji wa mapato na kurahisisha ulipaji kodi.

Ndejembi alisema matumizi ya teknolojia katika usimamizi wa kodi ni muhimu katika kuongeza ufanisi wa ukusanyaji wa mapato ya ndani na kupunguza vikwazo kwa walipa kodi wanaofuata sheria.

Alisema hayo jana alipomwakilisha Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, katika ufunguzi wa Mkutano wa 46 wa Chama cha Wasimamizi wa Kodi wa Jumuiya ya Madola (CATA), unaofanyika katika Ukumbi wa Gran Melia jijini Arusha.

Alisema katika bajeti ya mwaka 2026/27, mapato ya ndani yanatarajiwa kugharamia takribani asilimia 74.2 ya Bajeti ya Taifa, akisisitiza kuwa matumizi ya rasilimali za ndani, hususan mapato ya kodi, ni muhimu katika kugharamia huduma za umma, miundombinu, uwekezaji wenye tija na kuimarisha kujitegemea kiuchumi.

“Ongezeko endelevu la mapato linahitaji uchumi kukua, idadi ya walipa kodi kuongezeka, wananchi kuendelea kulipa kodi kwa hiari pamoja na matumizi sahihi ya teknolojia na takwimu,” alisema.

Ndejembi alisema mifumo ya kodi inapaswa kutumia teknolojia kurahisisha ulipaji wa kodi kwa hiari, kuboresha huduma kwa walipa kodi na kuwezesha mamlaka za mapato kutumia data katika kufanya maamuzi na kutambua maeneo yenye changamoto.

Alisema mfumo mzuri wa kodi unapaswa pia kuwezesha biashara halali, kuhimiza uwekezaji na urasimishaji wa shughuli za kiuchumi, bila kuweka vikwazo vinavyoweza kudhoofisha shughuli zenye tija.

Akirejea kaulimbiu ya mkutano huo, “Leveraging Technology for Efficient Revenue Collection”, Ndejembi alisema teknolojia inapaswa kusaidia Serikali kupunguza gharama za kiutawala, kurahisisha ulipaji kodi na kuimarisha mazingira ya biashara.

Alisema ushirikiano wa kimataifa katika masuala ya kodi ni muhimu katika kubadilishana taarifa, uzoefu na mbinu bora za usimamizi wa mapato, huku nchi zikihitaji kutafsiri uzoefu huo katika maboresho yanayoweza kupimika ndani ya mifumo yao.

Ndejembi alisema Tanzania imeendelea kuimarisha ushirikiano wa kimataifa katika masuala ya kodi, ikiwemo kubadilishana taarifa za kikodi na kutoa usaidizi wa kiutawala kati ya nchi.

Alisema maendeleo hayo yanapaswa kwenda sambamba na kuendelea kuboresha sheria na uwezo wa taasisi ili kuendana na viwango vya kimataifa vya uwazi na usimamizi wa kodi vinavyoendelea kubadilika.

Kwa upande wake, Rais wa Chama cha Wasimamizi wa Kodi wa Jumuiya ya Madola (CATA), Dkt. Abu Tariq Jamaluddin, alisema jumuiya hiyo inalenga kuwaunganisha viongozi na wataalamu wa kodi ili kubadilishana uzoefu na kujifunza mbinu zinazoweza kuboresha utawala wa kodi.

Alisema katika kipindi cha mwaka mmoja uliopita, CATA imeendelea kuimarisha programu zake katika maeneo ya uongozi, mipango na teknolojia, pamoja na kutumia mijadala ya mtandaoni kuongeza fursa za kujifunza kwa wanachama.

Jamaluddin alisema lengo ni kuboresha utawala wa kodi, kurahisisha ulipaji wa kodi kwa hiari, kuongeza ufanisi wa watendaji na kuimarisha matumizi ya data katika usimamizi wa mapato.

Awali, Kamishna Mkuu wa Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA), CPA Yusuph Mwenda, alisema Serikali imeendelea kuwekeza katika mifumo ya kisasa ya ukusanyaji na usimamizi wa mapato.

Mwenda alitaja Mfumo Jumuishi wa Usimamizi wa Mapato ya Ndani (IDRAS) kuwa miongoni mwa mifumo hiyo, ukiwa na jumla ya moduli 17 zinazolenga kuboresha utoaji wa huduma na usimamizi wa mapato.

Alisema mojawapo ya moduli hizo inahusu utoaji wa ankara za kielektroniki, inayowawezesha walipa kodi kutoa ankara za kielektroniki kupitia mfumo huo bila kulazimika kutumia mashine halisi.

Mkutano huo unawakutanisha zaidi ya wataalamu na viongozi 400 kutoka nchi 48 za Jumuiya ya Madola kwa ajili ya kubadilishana maarifa na uzoefu kuhusu matumizi ya teknolojia katika kuongeza ufanisi wa ukusanyaji wa kodi.

Mjadala wa mkutano huo pia umejikita katika umuhimu wa kubadili mtazamo wa wananchi kuhusu ulipaji kodi, kuunganisha huduma za kikodi na mitandao ya simu, pamoja na kuweka motisha zitakazohamasisha wananchi kudai risiti wanapofanya malipo.

Na Iddy Mziray, Songea – Ruvuma

Mwekezaji na aliyewahi kuwa Mbunge wa Jimbo la Madaba, Joseph Mhagama, ambaye ni mmiliki wa kampuni ya SOAGRO, ameomba Serikali imuongezee eneo la uwekezaji katika Kata ya Muhukuru Lilai, Wilaya ya Songea Vijijini, mkoani Ruvuma.

Mhagama alitoa ombi hilo hivi karibuni kwa Naibu Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Kaspar Kaspar Mmuya, aliyefanya ziara ya kikazi katika eneo hilo la uwekezaji.

Mhagama, ambaye kwa sasa anamiliki shamba la mitamba lenye ukubwa wa hekta 1,000 katika eneo la Muhukuru Lilai, ameomba kuongezewa hekta 3,679.7 ili kufikisha jumla ya hekta 4,679.7 kwa ajili ya kupanua uwekezaji wake.

Akizungumza mbele ya Naibu Waziri Mmuya, Mhagama alisema eneo hilo la ziada analoomba litatumika kuendeleza ufugaji wa kisasa wa ng’ombe, mbuzi na kondoo, pamoja na kuanzisha kiwanda cha kuchakata nyama.

“Mheshimiwa Naibu Waziri, ninaomba Serikali iniongezee hekta 3,679.7 kutoka hekta 1,000 nilizonazo sasa. Dhamira yangu ni kuongeza uwekezaji katika sekta ya mifugo na hatimaye kuanzisha kiwanda cha kuchakata nyama hapa hapa Muhukuru Lilai,” alisema Mhagama.

Alisema kiwanda hicho kitakuwa na manufaa kwa wananchi wa Songea Vijijini kwa kuongeza thamani ya mifugo inayozalishwa na wafugaji wa maeneo hayo, huku pia kikiwapatia soko la uhakika.

Mhagama alisema iwapo Serikali itampatia eneo hilo la ziada, atawekeza kikamilifu na kuhakikisha wananchi wa Kata ya Muhukuru Lilai wananufaika moja kwa moja kupitia fursa mbalimbali zitakazotokana na uwekezaji huo.

Alizitaja fursa hizo kuwa ni pamoja na ajira za moja kwa moja shambani na kiwandani, ajira za msimu, mafunzo ya ufugaji bora na wa kisasa, pamoja na kuboresha miundombinu ya kijamii katika kata hiyo.

Kwa upande wake, Naibu Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, Kaspar Kaspar Mmuya, ambaye alikuwa mgeni rasmi katika ziara hiyo, alitembelea na kujionea shamba hilo la uwekezaji na kusikiliza maombi ya mwekezaji.

Wananchi wa Muhukuru Lilai waliojitokeza kwa wingi kumlaki Naibu Waziri walimuomba kuishauri Serikali kuridhia ombi la mwekezaji huyo, wakisema uwekezaji huo utachochea maendeleo na kuchangia ukombozi wa kiuchumi, hususan kwa vijana wanaokosa ajira katika eneo hilo.

Na Abel Mwakingwe

Watoto wenye mahitaji maalum wilayani Simanjiro, Manyara, wamepatiwa vitimwendo saba vitakavyowasaidia kuwa na uhuru zaidi katika kufanya shughuli zao za kila siku, huku pia vikitumika kupunguza changamoto kwa wazazi na walezi wanaowabeba wanapowapeleka shule na katika shughuli nyingine.

Msaada huo umetolewa na Naibu Waziri, Ofisi ya Rais, Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora, Regina Qwaray, ambaye pia ni Mbunge wa Viti Maalum Mkoa wa Manyara, katika hatua inayolenga kuwawezesha watoto hao kushiriki kikamilifu katika shughuli za kijamii na kupata elimu kwa urahisi zaidi.

Akizungumza wakati wa kukabidhi vitimwendo hivyo jana, Qwaray amesema watoto wenye mahitaji maalum wanahitaji ushirikiano wa jamii ili waweze kupata elimu, kuendeleza vipaji na uwezo wao, pamoja na kushiriki kikamilifu katika shughuli za kijamii.

Alisema amekuwa akiwakumbuka watoto hao kila anapopata nafasi ya kuwasaidia, akisisitiza kuwa kuwasaidia watu wenye mahitaji maalum ni sehemu ya kujenga mazingira bora ya kuishi na kushiriki katika jamii.

Kwa mujibu wa Qwaray, vitimwendo hivyo vitasaidia kupunguza changamoto wanazokutana nazo wazazi na walezi ambao wakati mwingine hulazimika kuwabeba watoto wenye ulemavu wanapowapeleka shuleni au katika shughuli mbalimbali.

“Vitimwendo hivi vitasaidia kupunguza mzigo kwa wazazi na walezi ambao wamekuwa wakiwabeba watoto wao wanapokwenda shule na maeneo mengine,” alisema Qwaray.

Aidha, aliwataka watoto waliopokea msaada huo kuvitunza na kuvitumia kwa uangalifu ili viweze kuwasaidia kwa muda mrefu.

Qwaray pia ametoa wito kwa jamii kuacha kuwaficha watoto wenye mahitaji maalum, badala yake kuwapa fursa ya kupata elimu, kushiriki katika shughuli za kijamii na kuendeleza uwezo wao.

Kwa upande wao, madiwani wanawake wa Chama Cha Mapinduzi (UWT) katika Halmashauri ya Simanjiro wamempongeza Qwaray kwa hatua hiyo, huku wakitoa wito kwa viongozi na wadau wengine kuunga mkono juhudi za kuwasaidia watoto wenye mahitaji maalum.

Baadhi ya wazazi waliopokea msaada huo wamemshukuru Qwaray, wakisema vitimwendo hivyo vitawasaidia watoto wao kuwa na uhuru zaidi wa kushiriki katika shughuli mbalimbali na kupunguza changamoto ya kuwabeba, hasa wanapokwenda shule.

Na Mwandishi Wetu, Nachingwea – Lindi

Chama Kikuu cha Ushirika cha Runali Ltd, kinachohudumia wakulima katika Wilaya za Ruangwa, Nachingwea na Liwale, kimeweka mikakati ya kuboresha usimamizi na uendeshaji wa ununuzi na uuzaji wa zao la korosho katika msimu wa 2026/2027.

Mikakati hiyo imejadiliwa katika kikao kazi cha maandalizi ya msimu wa korosho 2026/2027 kilichofanyika katika ukumbi uliopo kwenye jengo la Mkuu wa Wilaya ya Nachingwea, mkoani Lindi.

Kikao hicho kimewakutanisha wadau mbalimbali wanaohusika katika mnyororo wa thamani wa zao la korosho, wakiwemo wawakilishi wa taasisi za fedha, Bodi ya Korosho Tanzania, sekta ya usafirishaji, waendesha maghala, maafisa kilimo, Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU), mitandao ya simu pamoja na Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala.

Akizungumza katika kikao hicho, Mkuu wa Wilaya ya Nachingwea, Mohamed Hassan Moyo, aliyekuwa mgeni rasmi kwa niaba ya Mkuu wa Mkoa wa Lindi, Mhe. Adam Kigoma Ali Malima, amewataka wadau wote wanaohusika katika mnyororo wa thamani wa korosho kuwa waadilifu na kuhakikisha wakulima wanahudumiwa ipasavyo.

Moyo amesema ushirikiano na uadilifu wa wadau ni muhimu katika kuhakikisha wakulima wanapata manufaa stahiki kutokana na mazao yao, jambo ambalo litasaidia kuongeza kipato na thamani ya zao la korosho.

“Wadau wote mnaohusika katika mnyororo huu wa thamani mnatakiwa kuwa waadilifu ili kuhakikisha wakulima wanahudumiwa ipasavyo na kupata thamani halisi ya mazao yao,” alisema Moyo.

Kwa upande wake, Mrajisi Msaidizi wa Mkoa wa Lindi, Kenneth Shemdoe, amewataka wadau wote kutekeleza majukumu yao kwa ufanisi na uwajibikaji ili kuhakikisha mchakato wa mauzo ya mazao ya wakulima unasimamiwa kikamilifu.

Shemdoe amesema uwajibikaji wa kila mdau katika hatua mbalimbali za mnyororo wa thamani ni msingi wa kuhakikisha msimu wa korosho unaendeshwa kwa ufanisi na kwa manufaa ya mkulima.

Naye Mkuu wa Wilaya ya Liwale, Gudluck Mlinga, ametoa onyo kali kwa watu watakaohusika na ununuzi au uuzaji wa korosho zisizokidhi viwango, akisema hatua kali za kisheria zitachukuliwa dhidi yao.

Aidha, amewataka wakulima kuendelea kufuata taratibu bora za kuhifadhi fedha wanazopata kutokana na mauzo ya mazao yao, hususan kutumia huduma za benki, ili kuepuka matumizi holela na yasiyo na tija.

Wakati huo huo, Mwenyekiti wa Runali Ltd, Odas Mpunga, amewataka wadau wote kuwa waadilifu katika msimu wa mauzo ya korosho wa 2026/2027, akisisitiza umuhimu wa kuhakikisha wakulima wanapata malipo yao kwa wakati.

Mpunga amesema Runali Ltd itaendelea kushirikiana na wadau kuhakikisha upatikanaji wa vifungashio, uhifadhi na ulinzi wa ubora wa korosho, pamoja na kuimarisha mifumo ya usimamizi wa mauzo ya mazao ya wakulima.

Amesema hatua hizo ni muhimu katika kuhakikisha mnyororo mzima wa thamani wa zao la korosho unaendeshwa kwa ufanisi na bila changamoto, huku mkulima akiwa mnufaika mkuu wa shughuli za biashara ya zao hilo.

Kikao hicho ni sehemu ya maandalizi ya Runali Ltd kuhakikisha msimu wa korosho 2026/2027 unaendeshwa kwa uwazi, uwajibikaji na uadilifu, kwa kuzingatia taratibu zilizowekwa, kwa lengo la kuongeza tija na kipato kwa wakulima wa korosho katika Wilaya za Ruangwa, Nachingwea na Liwale.