Kusini Kwetu

Na Andrea Mlwafu

Tanzania imeweka vipaumbele vya kitaifa vitakavyoongoza ushiriki wake katika Mkutano wa 31 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (COP31), unaotarajiwa kufanyika nchini Uturuki kuanzia Novemba 9 hadi 20, 2026.

Vipaumbele hivyo vinajumuisha upatikanaji wa fedha za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, uhamishaji wa teknolojia, upunguzaji wa uzalishaji wa gesi chafuzi na utekelezaji wa Makubaliano ya Paris.

Naibu Katibu Mkuu (Muungano) wa Ofisi ya Makamu wa Rais, Dkt. Latifa Mohammed Khamis, alieleza hayo wakati akifungua kikao cha Makatibu Wakuu kilichofanyika jijini Dar es Salaam kujadili maandalizi ya Tanzania kuelekea mkutano huo.

Dkt. Latifa alisema Tanzania pia itaweka mkazo katika kujenga uwezo wa kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, kuendeleza masoko ya kaboni chini ya Ibara ya 6 ya Makubaliano ya Paris, pamoja na kushughulikia hasara na uharibifu unaosababishwa na mabadiliko hayo.

Alisisitiza umuhimu wa kuzingatia mahitaji na vipaumbele vya Tanzania Bara na Zanzibar, kwa kuzingatia athari za mabadiliko ya tabianchi katika sekta mbalimbali, zikiwemo kilimo, maji, nishati, afya, miundombinu, misitu, mifumo ya ikolojia, bahari na uchumi wa buluu.

Kwa mujibu wa Dkt. Latifa, vipaumbele hivyo vitatoa fursa ya kuendeleza ajenda za kitaifa zinazohusu nishati safi, usalama wa chakula, uhifadhi wa mazingira, viwanda vya kijani na ushiriki wa vijana katika kukabiliana na changamoto za mabadiliko ya tabianchi.

Aidha, alisema maandalizi ya mkutano huo yanahitaji wataalamu kukamilisha mpango kazi utakaobainisha shughuli za Tanzania, zikiwemo mikutano ya pembezoni, mikutano ya pande mbili na shughuli zitakazofanyika katika jengo la maonesho la Tanzania.

Awali, Mkurugenzi wa Mazingira katika Ofisi ya Makamu wa Rais, Kemilembe Mutasa, alisema maelekezo yatakayotolewa katika kikao hicho yatawekewa mpango wa utekelezaji utakaobainisha majukumu ya kila taasisi, muda wa utekelezaji na utaratibu wa ufuatiliaji.

Mutasa aliwataka Makatibu Wakuu kupitia matokeo ya majadiliano, kutoa maelekezo ya Serikali na kukubaliana kuhusu hatua zinazopaswa kuchukuliwa ili kuhakikisha maandalizi ya kitaifa yanakamilika kwa wakati.

Alisema ushirikiano kati ya wizara, idara na taasisi za Serikali, Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar na wadau wengine ni muhimu katika kuhakikisha majukumu yaliyopangwa yanatekelezwa kwa ufanisi na kwa wakati.

Kwa upande wake, Mwakilishi wa Shirika la Kimataifa la Uhifadhi wa Mazingira na Maendeleo Endelevu (IUCN), Ghaamid Abdulbasat, alisema shirika hilo linaendelea kushirikiana na Ofisi ya Makamu wa Rais katika kutekeleza ahadi zinazohusiana na mikataba ya kimataifa kuhusu mabadiliko ya tabianchi.

Alisema Programu ya Urejeshaji ya Kidunia (TRI) ni miongoni mwa juhudi hizo, ikiwa na lengo la kurejesha uoto wa asili katika maeneo ya ardhi iliyoharibika yenye jumla ya takribani hekta milioni 5.2 ifikapo mwaka 2030.

Alifafanua kuwa juhudi hizo zinalenga maeneo ya Bonde la Ruaha Mkuu na Ziwa Rukwa, yanayohusisha mikoa ya Iringa, Mbeya na Rukwa.

Na Andrea Mlwafu

Jeshi la Polisi wilayani Same, mkoani Kilimanjaro, limewataka wanafunzi wa mwaka wa kwanza katika Chuo cha Uuguzi na Ukunga Same kutumia vizuri muda wao kwa kujikita katika masomo na shughuli zenye tija, huku likiwaonya dhidi ya matumizi ya dawa za kulevya na kujihusisha na vitendo vya uhalifu.

Wito huo umetolewa na Mkuu wa Polisi Wilaya ya Same, SSP Tom Obonyo, wakati wa operesheni ya Ongea na Kamanda, inayolenga kutoa elimu kwa jamii kuhusu usalama na namna ya kuzuia uhalifu.

Obonyo amewahimiza wanachuo hao kuzingatia malengo yaliyowapeleka chuoni, akisisitiza kuwa elimu wanayoipata ni msingi wa kutimiza ndoto zao, kujenga maisha bora na kulitumikia taifa.

Amewaonya pia dhidi ya matumizi ya dawa za kulevya, ikiwemo mirungi, akieleza kuwa tabia hiyo inaweza kuathiri afya zao, maendeleo ya kitaaluma na mustakabali wa maisha yao. Ameongeza kuwa watakaobainika kujihusisha na vitendo vya uhalifu watachukuliwa hatua kwa mujibu wa sheria.

Aidha, amewataka wanafunzi kutambua na kuthamini juhudi za wazazi na walezi wanaogharamia elimu yao kwa kutumia muda wao vizuri, kuepuka uzururaji na kujikita katika masomo ili kufikia malengo yao.

Kwa upande wake, Mkuu wa Dawati la Jinsia na Watoto Mkoa wa Kilimanjaro, SSP Asia Matauka, amewataka wanachuo hao kujiepusha na vitendo vya ukatili, kuheshimiana na kutatua changamoto zinazowakabili kwa njia zinazokubalika kisheria.

Matauka amesisitiza umuhimu wa kuwa makini katika mahusiano, huku akiwahimiza wanafunzi kuepuka imani za kishirikina zinazoweza kuchochea vitendo vya ukatili na kutoa taarifa kwa mamlaka husika wanapokabiliwa na changamoto zinazohitaji msaada.

Naye Mkuu wa Polisi Jamii Mkoa wa Kilimanjaro, ACP Lazaro Mwanyasi, amewahimiza wanafunzi kuheshimu sheria na kanuni za chuo, kusoma kwa bidii na kudumisha uzalendo ili wawe wataalamu wenye uwezo wa kuleta mabadiliko chanya katika jamii na taifa kwa ujumla.

Kwa upande wao, wanachuo hao wamelishukuru Jeshi la Polisi kwa elimu waliyoipata na kuahidi kuzingatia maadili, nidhamu na uzalendo, huku wakijiepusha na vitendo vinavyoweza kuhatarisha masomo yao na maisha yao ya baadaye.

Na Majura Mathias, Gairo

Maandalizi ya Maonesho ya Gairo Kilimo Biashara Expo 2026, msimu wa tano, yamefikia hatua za mwisho kufuatia kukamilika kwa hatua mbalimbali za maandalizi ya tukio hilo linalolenga kuwaunganisha wadau wa sekta za Kilimo, Mifugo na Uvuvi ili kuongeza tija na kuimarisha fursa za kiuchumi kwa wananchi.

Maonesho hayo yanatarajiwa kuanza rasmi Oktoba 30, 2026, katika Viwanja vya Gulio la Chakwale. Ufunguzi rasmi utafanyika Jumamosi, Oktoba 31, 2026, katika Viwanja vya Gulio la Rubeho, huku mgeni rasmi akitarajiwa kuwa Naibu Waziri wa Mifugo, Mhe. Ng’wasi Kamani.

Maonesho hayo yatawakutanisha wakulima, wafugaji, wauzaji na wasambazaji wa pembejeo za kilimo, viuatilifu na dawa za mifugo, taasisi za fedha pamoja na wadau wengine muhimu katika mnyororo wa thamani wa sekta hizo.

Akizungumza katika kikao cha wataalamu wa sekta hizo kilichofanyika Oktoba 26, 2026, ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya maonesho hayo, Mkuu wa Wilaya ya Gairo, Japhari Kubecha, aliwataka wataalamu kuhakikisha hatua zote muhimu za maandalizi zinakamilishwa kwa wakati na kuzingatia viwango vinavyotakiwa ili kufanikisha tukio hilo.

Kubecha alisema maonesho hayo yanapaswa kuwa jukwaa la kuwaunganisha wadau, kubadilishana maarifa na teknolojia, kutangaza fursa za uwekezaji na kuimarisha ushirikiano katika sekta za Kilimo, Mifugo na Uvuvi.

Alisema ushirikiano huo ni muhimu katika kuongeza ufanisi na tija katika uzalishaji, pamoja na kuboresha kipato na maisha ya wananchi.

Kikao hicho kilihudhuriwa na Katibu Tawala wa Wilaya, Jeremiah Mapogo; Afisa Tarafa ya Gairo, Chifu Mukama; Mkuu wa Divisheni ya Kilimo, Mifugo na Uvuvi; wataalamu wa kilimo na mifugo; Afisa Habari; Afisa Ushirika pamoja na wataalamu wengine kutoka Ofisi ya Mkurugenzi Mtendaji wa Halmashauri ya Wilaya ya Gairo.

Kwa mujibu wa ratiba iliyotolewa na Mkuu wa Wilaya ya Gairo, maonesho hayo yataendelea hadi Novemba 3, 2026, ambapo yatafungwa rasmi na Mkuu wa Mkoa wa Morogoro, Queen Sendiga, katika Viwanja vya Shule ya Msingi Gairo ‘A’.

Maonesho ya msimu wa tano yanatarajiwa kutoa fursa kwa wadau kujifunza mbinu bora za uzalishaji, kupata huduma na taarifa za kitaalamu, pamoja na kujenga mitandao ya kibiashara itakayochochea maendeleo ya sekta za Kilimo, Mifugo na Uvuvi wilayani Gairo na maeneo mengine.

Na Happy Milion

Zaidi ya wananchi 9,000 kutoka vijiji 32 katika kata sita za Wilaya ya Mufindi, mkoani Iringa, wananufaika na mradi wa umeme wa upepo wenye uwezo wa kuzalisha megawati 3.9, unaotekelezwa katika Kijiji cha Usokami.

Mkuu wa Mkoa wa Iringa, Kheri James, amewataka viongozi wa vijiji vinavyozunguka mradi huo kuhamasisha wananchi kulinda miundombinu yake ili kuhakikisha inaendelea kutoa huduma ya umeme na kuchochea maendeleo ya kiuchumi na kijamii.

Akizungumza leo alipotembelea mradi huo, James alisema wananchi wanapaswa kutumia fursa ya upatikanaji wa umeme kuanzisha na kuimarisha shughuli za uzalishaji na biashara ili kuongeza kipato na kuboresha maisha yao.

“Uwepo wa umeme wa uhakika unaweza kuwa chachu ya kukuza shughuli za kiuchumi, kuongeza kipato cha kaya na kuboresha maisha ya wananchi. Hivyo, ni muhimu kwa jamii kushirikiana katika kuutunza mradi huu,” alisema James.

Kwa upande wake, Meneja wa Kampuni ya Mwenge Hydro Power Ltd, Deogratius Massawe, alisema kampuni hiyo inalenga kuwapatia wananchi huduma ya umeme ya uhakika na kwa gharama nafuu ili kuwawezesha kupanua shughuli za uzalishaji na biashara.

Alisema upatikanaji wa nishati hiyo unatarajiwa kuongeza fursa za kiuchumi na kuchochea maendeleo katika jamii zinazozunguka mradi huo.

Akizungumza kwa niaba ya wananchi wanufaika, Michael Mahenge alisema mradi huo umeleta mabadiliko chanya kwa kurahisisha shughuli mbalimbali ambazo awali zilikabiliwa na changamoto ya upatikanaji wa umeme.

Alisema upatikanaji wa umeme umewawezesha wananchi kusaga mahindi ndani ya kijiji chao, hivyo kupunguza usumbufu na gharama za kusafirisha mahindi kwenda maeneo mengine. Aidha, fursa hiyo imefungua milango ya kuongeza kipato kupitia shughuli ndogo ndogo za uzalishaji.

Mradi huo wenye thamani ya zaidi ya Sh bilioni 50 ni sehemu ya uwekezaji katika sekta ya nishati unaolenga kuboresha upatikanaji wa umeme na kuchochea shughuli za kiuchumi katika maeneo yanayohudumiwa.

Happy Milion

Jeshi la Polisi Mkoa wa Katavi linamshikilia Josephina Mbizimungu (30), mkazi wa Kijiji cha Kapalala, kwa tuhuma za kumjeruhi mtoto wake wa kiume mwenye umri wa siku nne kwa kumkata sehemu za siri.

Kamanda wa Polisi Mkoa wa Katavi, Kamishna Msaidizi Mwandamizi wa Polisi (SACP) Kaster Konyani, amesema tukio hilo lilitokea Oktoba 25, 2026, saa 3:00 asubuhi. Tukio hilo liligundulika wakati bibi wa mtoto huyo alipokuwa akimuogesha na kubaini kuwa sehemu zake za siri zilikuwa zimekatwa.

Kwa mujibu wa taarifa hiyo, uchunguzi wa awali umebaini kuwa mtuhumiwa anadaiwa kuwa na changamoto za afya ya akili. Kufuatia tukio hilo, mtoto huyo alipelekwa katika Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Katavi kwa ajili ya kupatiwa matibabu, huku hali yake ikiendelea kuimarika.

Jeshi la Polisi limewataka wazazi na walezi kuwalinda watoto dhidi ya vitendo vya ukatili na unyanyasaji, likisisitiza kuwa wana wajibu wa kuhakikisha usalama na ustawi wao.

Na Happy Milion

Watu wasiojulikana wanadaiwa kuiba transfoma katika Kijiji cha Mafinga, Kata ya Kipengere, Wilaya ya Wanging’ombe, mkoani Njombe, tukio lililosababisha kukatika kwa huduma ya umeme katika Kitongoji cha Makela.

Tukio hilo linadaiwa kutokea usiku wa kuamkia Oktoba 24, 2026, majira ya saa tisa usiku, baada ya umeme kukatika ghafla na kuwafanya wananchi kudhani kuwa kulikuwa na hitilafu ya kawaida katika mfumo wa usambazaji wa umeme.

Akizungumza kwa njia ya simu, Mwenyekiti wa Kijiji cha Mafinga, Eses Chaula, alisema baada ya umeme kukatika, wananchi waliwasiliana na Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) kuomba msaada wa kurejesha huduma hiyo.

Alisema wataalamu wa TANESCO walipofika eneo la tukio na kufanya ukaguzi, walibaini kuwa transfoma ilikuwa imeshushwa kutoka kwenye nguzo na baadhi ya vifaa muhimu vilivyokuwa ndani yake kuondolewa.

“Umeme ulikatika ghafla, tukajua ni watu wa TANESCO, hivyo tukawapigia. Walipokuja kuangalia nguzo, wakabaini kuwa transfoma imeshushwa na vitu muhimu mle ndani vimeondolewa,” alisema Chaula.

Kwa upande wake, Kamanda wa Polisi Mkoa wa Njombe, Kamishna Msaidizi wa Polisi (ACP), Mohamoud Banga, alithibitisha kutokea kwa tukio hilo jana, akisema Jeshi la Polisi limeanza msako wa kuwakamata watuhumiwa wanaodaiwa kuhusika na wizi huo.

Aidha, aliwataka wananchi kujiepusha na vitendo vya wizi na uharibifu wa miundombinu ya Serikali, ikiwemo ile ya TANESCO, akisisitiza kuwa vitendo hivyo huathiri utoaji wa huduma muhimu kwa wananchi.

Na Mwandishi Wetu

WAZIRI wa Uchukuzi, Profesa Makame Mbarawa, amelipongeza Shirika la Reli Tanzania (TRC) kwa kuanzisha kiwanda cha kutengeneza mataruma ya zege nchini, akisema hatua hiyo itasaidia kupunguza gharama za ujenzi na matengenezo ya miundombinu ya reli.

Serikali imewekeza Sh bilioni 379 katika kuboresha reli ya MGR kipande cha Kaliua–Mpanda chenye urefu wa kilomita 210, hatua inayolenga kuimarisha huduma za usafiri wa reli katika eneo hilo.

Profesa Mbarawa alitoa pongezi hizo jana alipokuwa akizungumzia uwekezaji huo katika eneo la Uyumbu, Wilaya ya Kaliua, Mkoa wa Tabora. Alikuwa katika ziara ya kukagua maendeleo ya miradi ya reli ya kisasa ya SGR katika vipande vya Makutopora–Tabora, Tabora–Isaka, Isaka–Mwanza na Tabora–Kigoma.

Alisema gharama ya kutengeneza taruma moja ya chuma ni takribani Sh 360,000, ikilinganishwa na Sh 130,000 kwa taruma moja ya zege inayozalishwa nchini, hali inayoonesha uwezekano wa kupunguza gharama kupitia matumizi ya teknolojia hiyo.

Aliongeza kuwa uzalishaji wa mataruma hayo nchini utajenga uwezo wa kitaalamu kwa Watanzania na kuongeza ufanisi wa usafirishaji wa mizigo na abiria. Aidha, hatua hiyo itafungua fursa kwa nchi jirani kunufaika na miundombinu ya reli ya Tanzania.

“Tunaamini kabisa huko tunakokwenda reli hii ya MGR nayo itakuwa ya kisasa na itafanya kazi kwa ufanisi na itasafirisha mzigo zaidi,” alisema Profesa Mbarawa.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mkuu wa TRC, Mhandisi Machibya Shiwa, alisema kiwanda hicho kina uwezo wa kuzalisha mataruma yanayotosha kujenga kilomita 50 za reli kwa mwezi, sawa na kilomita 600 kwa mwaka.

Alisema matumizi ya mataruma ya zege ni sehemu ya mkakati wa kuboresha miundombinu ya reli na kuongeza uimara wa njia, hatua inayotarajiwa kuimarisha ufanisi wa usafirishaji.

“Tunaenda kuifanyia mapinduzi makubwa reli ya SGR kwa kubadilisha sasa kutoka kwenye mataruma ya chuma kuja kwenye haya ya zege,” alisema Mhandisi Shiwa.

Na Happy Milion

Mahakama ya Wilaya ya Wanging’ombe, mkoani Njombe, imemhukumu Ibrahimu Lulambo Kiswaga (64), mkazi wa Kijiji cha Ilulu wilayani humo, kifungo cha maisha jela baada ya kumtia hatiani kwa kosa la kujaribu kumbaka mtoto mwenye umri wa miaka 12.

Hukumu hiyo ilitolewa Oktoba 20, 2026, na Hakimu James Mhoni, kufuatia tukio lililotokea Machi 25, 2026.