Kusini Kwetu

Na Andrea Mlwafu

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, amelitaka Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) kukamilisha maboresho ya miundombinu ya umeme katika Manispaa ya Mpanda, mkoani Katavi, ifikapo Desemba 1, 2026, ili kupunguza changamoto ya upatikanaji wa umeme katika eneo hilo.

Agizo hilo alilitoa jana alipowasili katika Uwanja wa Ndege wa Mpanda, akiwa safarini kuelekea Sumbawanga, mkoani Rukwa, kumwakilisha Rais Samia Suluhu Hassan katika kilele cha kitaifa cha Mbio za Mwenge wa Uhuru.

Ndejembi alisisitiza umuhimu wa TANESCO kutekeleza kwa wakati mpango wa kuongeza uwezo wa miundombinu ya umeme, akieleza kuwa hatua hiyo itasaidia kukidhi mahitaji yanayoongezeka ya nishati hiyo kwa wananchi, wafanyabiashara na taasisi mbalimbali za huduma katika Manispaa ya Mpanda na maeneo mengine ya mkoa wa Katavi.

Akieleza kuhusu utekelezaji wa mpango huo, Mkurugenzi wa TANESCO, Lazaro Twange, alisema maboresho hayo yanatarajiwa kukamilika ifikapo Desemba 1, 2026.

Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa wakati wa ziara hiyo, mpango huo unalenga kuongeza uwezo wa upatikanaji wa umeme hadi megawati 80. Hata hivyo, taarifa hiyo pia imetaja uwekaji wa transfoma yenye uwezo unaohusishwa na megawati 50, jambo linalohitaji ufafanuzi zaidi ili kubainisha uhusiano kati ya uwezo wa transfoma hiyo na lengo la jumla la megawati 80.

Mbali na changamoto ya umeme, Makamu wa Rais alieleza kutoridhishwa na kasi ya ujenzi wa barabara za lami zenye thamani ya shilingi bilioni 29 mkoani Katavi, akiwataka wakandarasi kuongeza kasi ya utekelezaji na kuhakikisha mitambo inafikishwa katika maeneo ya ujenzi.

Alisisitiza umuhimu wa kuharakisha ujenzi wa madaraja na sehemu za barabara katika eneo la Mtonyamasi, kwenye barabara inayoelekea Kigoma, ili kuhakikisha kazi hizo zinapiga hatua kwa wakati, hususan kutokana na tahadhari ya mvua za El Niño.

Aidha, alielekeza kuharakishwa kwa ujenzi wa kilomita 20 za barabara inayoelekea Bandari ya Karema, akibainisha kuwa kukamilika kwa mradi huo kutarahisisha usafirishaji wa bidhaa na mazao, kukuza biashara na kuchochea shughuli za kiuchumi mkoani Katavi.

Akizungumza wakati wa mapokezi ya Makamu wa Rais, Mkuu wa Mkoa wa Katavi, Mwanamvua Hoza Mrindoko, alimpongeza kwa ziara hiyo na kuomba afikishe shukrani kwa Rais Samia Suluhu Hassan kutokana na uwekezaji wa Serikali katika miradi ya maendeleo mkoani humo.

Mrindoko alisema zaidi ya shilingi trilioni 1.4 zimeelekezwa katika miradi mbalimbali ya maendeleo inayolenga kuboresha huduma kwa wananchi na kuchochea ukuaji wa uchumi wa mkoa huo.

Makamu wa Rais aliwasili Katavi akiwa ameambatana na Waziri wa Maji, Jumaa Aweso. Alipokelewa na viongozi wa mkoa, Manispaa ya Mpanda, viongozi wa Chama na Serikali pamoja na wananchi.

Uchambuzi wa Habari

Ahadi ya Umeme na Barabara Katavi Yahitaji Ufuatiliaji wa Matokeo

Agizo la kukamilisha maboresho ya miundombinu ya umeme ifikapo Desemba 1, 2026, linaweka muda maalumu wa utekelezaji kwa TANESCO na kutoa fursa ya kupima iwapo hatua zilizopangwa zitatoa suluhisho la kudumu kwa changamoto ya umeme katika Manispaa ya Mpanda na maeneo mengine ya Katavi.

Kwa wananchi na wafanyabiashara, upatikanaji wa umeme wa uhakika una umuhimu mkubwa katika kuendesha shughuli za uzalishaji, biashara na utoaji wa huduma. Hata hivyo, kukamilika kwa miundombinu pekee hakutoshi kuthibitisha kuwa tatizo limetatuliwa. Ni muhimu pia kutathmini kama upatikanaji wa umeme umeimarika, kukatika kwa umeme kumepungua na mahitaji ya watumiaji yanakidhiwa.

Vilevile, maelezo kuhusu kuongeza uwezo wa umeme hadi megawati 80 na transfoma inayohusishwa na megawati 50 yanahitaji kufafanuliwa na TANESCO. Ufafanuzi huo utasaidia wananchi kuelewa uwezo halisi unaoongezwa, namna miundombinu hiyo itakavyofanya kazi na kama itatosheleza mahitaji ya sasa na ya baadaye.

Katika sekta ya barabara, maagizo ya kuongeza kasi ya ujenzi yanaonesha umuhimu wa kusimamia mikataba, muda wa utekelezaji na ubora wa kazi. Barabara zinazopitika zinaweza kupunguza gharama za usafirishaji, kurahisisha upatikanaji wa masoko na kuimarisha biashara, hususan kwa wakulima na wafanyabiashara wanaotumia njia ya kuelekea Bandari ya Karema.

Hata hivyo, ili kupima ufanisi wa uwekezaji uliotajwa wa zaidi ya shilingi trilioni 1.4, ni muhimu kujua fedha hizo zimegawanywa vipi, ni kiasi gani kimetumika, ni miradi mingapi imekamilika na wananchi wamepata manufaa gani kutokana na matumizi hayo.

Kwa msingi huo, utekelezaji wa maagizo yaliyotolewa Katavi unapaswa kufuatiliwa kwa kuzingatia muda uliowekwa, ubora wa miundombinu, uwazi wa matumizi ya fedha za umma na matokeo yanayoonekana kwa wananchi.

Jambo la msingi si kutolewa kwa maagizo pekee, bali ni kuhakikisha kuwa yanatekelezwa na kuleta maboresho yanayopimika katika maisha ya wananchi wa Katavi.